Slechts 10 bedrijven controleren bijna de helft van de mondiale zaadmarkt. Monsanto is onlangs het grootste zaadbedrijf ter wereld geworden, op de voet gevolgd door DuPont. Midden jaren zeventig waren er nog zo'n 7000 zaadbedrijven, waarvan geen enkel bedrijf ook maar een half procent van de wereldmarkt in handen had. Nu hebben 10 corporaties al 49% van de wereldzaadmarkt in handen! www.gmwatch.org/archive2.asp?arcid=8595 Van de vier trangene gewassen is soja de belangrijkste. Het beslaat 57% van het mondiale oppervlakte transgene gewassen in, gevolgd door maïs (25%), katoen (13%) en koolzaad (5 %). De gemanipuleerde soja is herbicide-resistent tegen het bestrijdingsmiddel glyfosaat. De merknaam van glyfosaat is Roundup Ready en de transgene soja wordt dan ook wel Roundup Ready (RR) Soja genoemd.
Monsanto
Andere bedrijven
Deze RR soja is gemaakt door het Amerikaanse bedrijf Monsanto, dat wereldwijd ongeveer 90 % van al het genetisch gemanipuleerd zaaigoed levert. Monsanto is een bedrijf dat ruim 100 jaar bestaat en in de loop der tijd nogal eens van activiteit is veranderd. Het eerste product was de zoetstof sacharose. Later produceerde het bedrijf andere basisstoffen voor de voeding- en de chemische industrie en na de 2e Wereldoorlog ging het zich meer en meer toeleggen op de productie van bestrijdingsmiddelen. Zo was het de producent van Agent Orange dat in de oorlog tegen Vietnam op grote schaal werd gebruikt voor ontbladering van de bomen. Monsanto is ook de ontwikkelaar van het bestrijdingsmiddel glyfosaat. In de jaren tachtig ging het bedrijf zich richten op gentechnologie en daarmee op het manipuleren van planten. Het is natuurlijk geen toeval dat het eerste product een plant is die resistent is tegen het bestrijdingsmiddel dat door hetzelfde bedrijf wordt geproduceerd. Monsanto’s strategie is er een van koppelverkoop. Het bedrijf hoopt via de verkoop van genetisch gemanipuleerde zaden ook meer bestrijdingsmiddelen te verkopen. Een strategie die met name in de VS en Argentinie zijn “vruchten” heeft afgeworpen. Zo wijst een recent onderzoek , verricht door het Northwest Science and Environmental Centre, uit dat sinds de introductie van Roundup Ready soja en andere genetisch gemanipuleerde gewassen in 1996 het bestrijdingsmiddelengebruik in de VS met 22 miljoen kilo is gegroeid. In 2006 heeft Monsanto het bedrijf Seminis opgekocht. Seminis was een van de marktleiders op het gebied van groenten- en fruitzaden.
Monsanto is zonder twijfel de belangrijkste kracht achter de promotie van transgene gewassen. Er bestaan nauwe banden tussen Monsanto en de Amerikaanse overheid. Met grote regelmaat treden Monsanto managers toe tot de overheid en vice versa. Zo was bijv. de voormalige VS minister van landbouw, Ann Veneman, een voormalig Monsanto directeur. De relaties tussen Monsanto en de Amerikaanse overheid zijn zo hecht dat er vaak gesproken wordt over een “draaideur”.
top
Behalve Monsanto is in de VS ook het bedrijf DuPont actief in landbouw-gentech, met name via de dochteronderneming Pioneer Seeds. In Europa zijn, na een hele reeks van fusies en overnames, de bedrijven Syngenta en Bayer de twee grote spelers op het gebied van transgene zaden. Het gevolg is dat de wereldwijde markt voor genetisch gemanipuleerde gewassen momenteel wordt beheerst door maar vier grote bedrijven. Sinds enkele jaren is ook het Duitse bedrijf BASF actief in de gentechmarkt. Het bedrijf heeft aangekondigd een net zo grote speler als Monsanto te willen worden en de markt even agressief te willen benaderen. BASF heeft een aanvraag voor commerciële teelt in de EU van een transgene zetmeel aardappel, soortgelijk aan die van AVEBE.
top