Landbouw

Sinds het gentech-rijstschandaal met zijn dure nasleep kan ook de regering van de Verenigde Staten er niet meer omheen: waar gentech geteeld wordt, treedt ongewenste besmetting op en daar moet iets voor geregeld worden. Daarom zette minister Tom Vilsack van landbouw onlangs een adviescommissie aan het werk om uit te zoeken of en hoe boeren die op deze manier economisch benadeeld worden, schadevergoeding moeten krijgen. In de commissie zijn, opmerkelijk genoeg, zowel voor- als tegenstanders van gentech te vinden.

Honing besmet met stuifmeel van genetisch gemodificeerde (GG) gewassen moet onder de EU-wet als gentechvoedsel beschouwd moet worden, ongeacht of de besmetting onopzettelijk is en hoeveel gentechstuifmeel erin zit. Dit betekent dat deze honing ook moet worden geëtiketteerd als zodanig. Dat heeft het Europese Hof van Justitie (HvJ) besloten. Tevens moet het aan een voedselveiligheidsbeoordeling worden onderworpen, net als elk ander gentechvoedingsmiddel die voor consumptie op de Europese markt gebracht wordt.

(Greenpeace Belgie) - Nog geen half jaar nadat Vlaanderen het eerste veld met ggo-maïs MON810 inzaaide in Wetteren, hebben we al besmetting aangetroffen bij de oogst van naburige boeren. Vijf van de zestien stalen testten positief. Het geval bewijst nog maar eens dat co-existentie van ggo-, conventionele en biolandbouw onmogelijk is. Daarom moet Vlaanderen een ggo-vrije zone worden.

Maandenlang hebben illegale gentechaardappelen ongemerkt op Zweedse akkers gestaan. Een dochteronderneming van chemieconcern BASF heeft, naar het lijkt, pootaardappels met elkaar verwisseld. Greenpeace ziet dit incident als een belangrijke waarschuwing voor de Nederlandse overheid, die vooralsnog meent dat genetisch gemanipuleerde aardappels prima te scheiden zijn van gangbare of biologische exemplaren.

Boeren in de VS die gewend waren geraakt aan de gemakken van gentech-gewassen krijgen nu te maken met de grenzen van de mogelijkheden van de techniek.

De Commissie Genetische Modificatie COGEM kan niet positief adviseren over teelt van een genetisch gemodificeerde maïslijn van Monsanto (MON89034xMON88017). Het bedrijf heeft onvoldoende gegevens aangeleverd om mogelijke effecten op onschadelijke niet-doelwitorganismen te kunnen beoordelen. Nu een dergelijk positief wetenschappelijk advies ontbreekt, is de kans aanzienlijk dat Monsanto voorlopig niet verder komt met de EU-toelatingprocedure voor teelt van deze mais in Europa.

Monsanto is het jarenlang zorgvuldig opgebouwde monopolie op landbouwzaden nu aan het cashen. De prijzen van zaden zijn soms vertienvoudigd en concurrerende zaadproducenten zijn er bijna niet meer.

Lees ook onder andere hoe tientallen koeien spoorloos verdwenen uit een langetermijn voedselproef met Bt-mais, en over de relatie tussen landbouw en broeikasgassen.

In november 2009 was er onder meer aandacht voor manipulaties bij de toelating van gg-aubergine in India, een nieuw rapport waaruit blijkt dat er meer pesticiden nodig zijn voor gg-gewassen, en kritiek op de toelating van gg-mais in mais-hotspot Mexico.

Een nieuwe studie van landbouwonderzoeker Charles Benbrook geeft aan dat in de VS van 1996 t/m 2008 144 miljoen kg meer pesticiden gebruikt zijn dan vergeleken met conventionele teelt. Dit heeft vooral met herbicide-resistente onkruiden te maken, en met het feit dat op conventionele gewassen constant steeds minder herbiciden gebruikt werden.

Op 19 oktober jongstleden meldde het Agrarisch Dagblad dat in een partij aardappelen bij een aardappelverwerker in Ter Apelkanaal (Groningen) het weekend daarvoor twintig granaten waren gevonden. Het gaat hoogstwaarschijnlijk om een locatie van aardappelzetmeelbedrijf Avebe. De granaten lagen in een ruimte waar verschillende leveranciers aardappels storten. Het is niet bekend waar de granaten vandaan komen. Avebe doet grootschalige veldproeven met genetisch gemodificeerde aardappels, onder andere in de omgeving van Ter Apelkanaal.

Eén plant, die in één land officieel maar één jaar is geteeld. Negen jaar geleden. En toch veroorzaakt die alweer genetische contaminatie van levensmiddelen. Op 8 september heeft de Duitse overheid de andere EU landen geïnformeerd dat zij niet-toegelaten genetisch gemodificeerde vlas heeft gevonden in een lading die via België uit Canada kwam (RASFF 2009.1171). De vlas (FP967/CDC, Triffid) is herbicide-tolerant -tegen een andere herbiciden dan de twee die over het algemeen in gg-gewassen gebruikt worden- en het heeft een antibiotica-resistentie-gen als marker.

In navolging van onder andere Frankrijk wil de Duitse overheid dat consumenten gemakkelijker kunnen beoordelen of voor levensmiddelen genetisch gemodiceerde organismen (ggo's) zijn gebruikt. Daarom wordt een nieuw 'Ohne Gentechnik'-logo geïntroduceerd. De Franse nationale consumentenraad lanceerde eerder dit jaar ook al een dergelijk label. Deze labels zijn vooral bedoeld voor zuivel- en vleesproducten afkomstig van dieren die gevoederd zijn met ggo's, omdat van deze productgroepen tot nu toe geen enkele eenduidige informatie aan de consument geboden wordt.

Vorige week beschreven we de positie van het Wereldnatuurfonds en Solidaridad in de Round Table for Responsible Soy (RTRS). De RTRS heeft op de bijeenkomst van 26-28 mei jl. na lang en fel onderhandelen criteria voor verantwoorde soja aangenomen. Hieronder vallen naast milieumaatregelen ook onder andere het verzorgen van goede werkomstandigheden, overleg met omwonenden, en het voorkomen van erosie.

Het is al bijna vergeten, de beloften eind jaren negentig van de vorige eeuw dat alleen dankzij genetisch gemanipuleerde rijst het vitamine A tekort opgelost zou kunnen worden. En de beschuldiging dat het tegenhouden van gentech-gewassen zou leiden tot sterfte en ellende. Deze argumenten herleven nu weer via de wetenschappelijke Academie van het Vaticaan. De katholieken zelf bekijken het kritisch.

Het Wereldnatuurfonds en Solidaridad steunen een label voor verantwoorde soja. De criteria voor deze soja staan ter discussie, omdat deze o.a. Roundup Ready soja toestaan. Daarmee staat de steun van deze organisaties aan het label ter discussie.

(Uit Agrarisch Dagblad) Avebe heeft een toelating aangevraagd voor de teelt van het genetisch veranderde aardappelras Modena.

In het NRC Handelsblad van 17 april (1) beantwoordt journalist Hidde Boersma de vraag of genmaïs nodig is in strijd tegen honger met een (erg emotioneel) “ja”. Volgens de titel in de gedrukte krant verwijt honger aan “milieufanaten” en vindt dat er niets mis is met genmaïs, volgens de online-versie vind hij dat Greenpeace en Milieudefensie tegen gehouden moeten worden, dat de "dogmatische milieuorganisaties hun oogkleppen" af moeten doen.
Maar het zijn juist de argumenten van Boersma zelf, die niet op feiten gebaseerd zijn.
Een commentaar van Antje Lorch.

De EU heeft aangekondigd dat de onkruidverdelger glufosinaat binnenkort verboden wordt, maar trekt daaruit geen conclusies over de vele gentechgewassen die afhankelijk zijn van glufosinaat. De verwerking van deze gewassen in ons voedsel stimuleert glufosinaat-gebruik in het land waar het gewas vandaan komt. De teelt van Bt11- en 1507-maïs in de EU, die de Europese Commissie graag zo snel mogelijk wil toelaten, zal illegaal glufosinaat-gebruik hier in de hand werken. Ook Bayer, de producent van zowel glufosinaat als de glufosinaat-afhankelijke gentechgewassen, trekt nog geen consequenties uit het glufosinaat-verbod. Integendeel, het bedrijf heeft een vergunningaanvraag bij de EU liggen om ook glufosinaat-afhankelijke gentechrijst te mogen importeren. Bovendien heeft Bayer kortgeleden een tweede, meer geconcentreerde vorm van glufosinaat op de markt gebracht onder de naam Ignite, naast het bestaande Liberty.

In Duitsland is sinds 14 april de verkoop en teelt van Monsanto's gg-maïs MON810 verboden. De beslissing van landbouwminister Aigner kwam net op tijd voor de start van de zaaiperiode voor maïs in de komende dagen. Er stonden zo'n 3700 ha voor MON810-teelt geregistreerd.
Minister Aigner had in de afgelopen weken de relevante autoriteiten voor landbouw, voedselveiligheid, milieu en natuur hun beoordeling van MON810 gevraagd nadat Monsanto eind maart hun monitoring-rapport voor 2008 ingeleverd had. Omdat de verschillende beoordelingen geen eenduidig beeld gaven en bovendien meer recent wetenschappelijk onderzoek effecten op zogenoemde niet-doelwitorganismen zoals waterorganismen en lieveheersbeestjes liet zien, heeft de minister met een beroep op de zogenoemde vrijwaringsclausules in de Duitse gentechnologie-wet en artikel 23 van de Europese richtlijn 2001/18, teelt en verkoop verboden.

BERLIJN/HAMBURG, 14 april (Reuters) - Duitsland staat op het punt de teelt en verkoop van ggo-maïs te verbieden. Het verbod betreft MON810 maïs, die daardoor niet meer voor dit teeltseizoen gezaaid mag worden, zei de Duitse landbouwminister Ilse Aigner vandaag in een persconferentie.