De EU-landbouwministers hebben op 27 september forse kritiek uitgeoefend op de voorstellen van EU-commissaris Dalli om de chronische impasse rond de gentechteelttoelatingen te doorbreken. Het woord is nu aan de milieuministers en het Europarlement. Dalli speelt het echter hard en wil intussen de MON810-toelating verlengen, de nultolerantie voor veevoer afschaffen en het eenzijdige goedkeuringsbeleid van de Europese Commissie voortzetten.
Op 27 september sprak de EU-landbouwraad in Brussel over de voorstellen die Dalli in juli lanceerde. Dalli zei dat hij daarmee de ruimte voor nationale teeltmoratoria vergroot, in ruil voor meer instemming van de lidstaten met de teelttoelatingen op EU-niveau. Vele landbouwministers spraken zich echter tegen de voorstellen uit. Frankrijk en Italië, die meestal kritisch tegenover gentechteelt staan, meenden beiden dat meer ruimte voor de lidstaten de grondslagen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid ondermijnt. De Belgische voorzitter, minister Sabine Laruelle, had haar collega's gevraagd of zij meenden dat de voorstellen verenigbaar zijn met de EU-regels voor de interne markt en met de WTO-regels. De Duitse minister Robert Kloos had daarop kortweg "Nein und nein" geantwoord. Ook Spanje, bekend als voorstander van gentechteelt, spak zich echter tegen de voorstellen uit. Het Verenigd Koninkrijk wilde meer juridische duidelijkheid over de voorstellen voordat het land een standpunt inneemt. Ook Polen en België zijn tegen. Oostenrijk, Hongarije en Nederland waren enkelen van de weinigen die de voorstellen steunden. Het idee achter de voorstellen is afkomstig van Oostenrijk en Nederland. De Belgische voorzitter concludeerde: "Een grote meerderheid van de landen heeft vele vragen over de relevantie van het delegeren van macht naar de landen. We zullen niet binnen een paar maanden een compromis of consensus bereiken." Een werkgroep gaat de kritiek van de landbouwministers onderzoeken.
Op 14 oktober moeten de EU-milieuministers zich in Luxemburg over de voorstellen buigen. Ook het Europarlement beraadt zich de komende maanden om een oordeel te vellen over Dalli's plannen. Dalli zelf meende na de Landbouwraad van vorige week dat zijn voorstellen wel degelijk verenigbaar zijn met de interne markt en de WTO-regels, maar dat enkele wijzigingen geen probleem voor hem waren als dat een meerderheid van landen kon overhalen. In een vraaggesprek met Reuters een week eerder had Dalli gezegd dat een volledige herziening van de EU-gentechwetgeving voor hem echter niet ter sprake komt; als er geen overeenstemming over zijn voorstellen bereikt kan worden, blijft hij liever bij het bestaande systeem, dat in twaalf jaar tijd maar twee teelttoelatingen opgeleverd heeft. Hij liet echter ook merken dat hij niet van zins is te wachten tot de landen eruit zijn: "Intussen zal de Commissie haar macht blijven gebruiken om eenzijdig gewassen goed te keuren voor teelt en import, telkens als regeringen niet tot een besluit komen." Bovendien, voegde hij daaraan toe, zal de Commissie tegen het eind van het jaar het al lang uitgestelde besluit aan de lidstaten voorleggen om de teelttoelating van de MON810 maïs van Monsanto te vernieuwen. Fouten als die van BASF, dat onlangs in Zweden per abuis de experimentele Amadea-aardappel tussen de toegelaten Amflora-aardappel pootte, wil hij weliswaar niet meer tolereren in de toekomst. Anderzijds bevestigde hij dat hij een dezer dagen nog een ander controversieel voorstel zal lanceren: een "technische oplossing" voor het vermeende probleem van de nultolerantie bij veevoer. Deze "nultolerantie" slaat op het feit dat de EU geen enkel spoor van niet-toegelaten gentechgewassen toestaat in de invoer. Dat leidde vorig jaar augustus tot een onderbreking van de soja-invoer uit de VS en klachten van veevoerproducenten dat hun productie daardoor in gevaar kwam. Dalli wil de tests die de douane hiertoe uitvoert harmoniseren, maar hij wil vermoedelijk ook een 0,3% foutmarge toelaten voor niet-toegelaten gentechgewassen die voor veevoer bestemd zijn, mits toelating van het gewas in de EU al is aangevraagd. Voor voedselimport blijft de nultolerantie wel gelden.
Persbericht EC van 13 juli met link naar de voorstellen