Eind augustus 2006 werd na maanden geheimhouding bekend dat een gg-rijst die alleen op een proefveld had gestaan terecht gekomen was gekomen in de Amerikaanse exportrijst. In een rechtszaak kregen twee boeren een forse schadevergoeding toegewezen.
Meer dan 1000 andere boeren hebben ook een schadevergoeding geëist en wachten op de uitspraak in hun zaken.
In deze gg-rijst (variëteit LL601) zijn genen ingebracht waardoor het bestand zou zijn tegen ammoniumglufosinaat, het actieve bestanddeel van onkruidbestrijdingsmiddel Liberty. Het is tussen 1997 en 2001 onderzocht maar er was voor de vondsten geen toegelating voor gevraagd. In augustus 2006 werden sporen van deze variëteit gevonden in ladingen die naar Europa, Afrika en Azië verscheept waren.
Bayer CropScience, de ontwikkelaar van deze rijst, is veroordeeld tot 2 miljoen dollar schadevergoeding aan twee boeren uit Missouri (VS) wiens rijstoogst besmet was geraakt door deze rijst. Hiermee bevestigt de rechter dat het bedrijf Bayer, dat de gg-gewassen heeft verspreid, aansprakelijkheid is voor de gevolgen van de contaminatie.
Bayer heeft toegegeven dat het niet in staat was om de verspreiding van de GGO's tegen te gaan ondanks toepassing van wat volgens hun de beste beschikbare voorzorgsmaatregelen waren ('best practices' (1)). Het Amerikaanse ministerie van Landbouw USDA heeft tot op heden nog geen verklaring hoe LL601 op deze schaal in de Amerikaanse rijst terecht is gekomen.
Volgens een rapport van Greenpeace International zijn de totale kosten van deze contaminatie tussen de 741 miljoen en de 1.285 miljard Amerikaanse dollar.(2) Volgens de uitspraak van deze rechter is Bayer aansprakelijk voor een groot aandeel van deze schadepost.
Eind 2007 namen de EU lidstaten een voorstel van de Europese Commissie aan om de importban op LL601 te versoepelen (3). De Europese voedselautoriteit EFSA adviseerde al in september 2006 op grond van inderhaast opgestelde documenten van de USDA en Bayer, die uitgaan van gelijkwaardigheid met andere gg-gewassen LLRICE62 en LLRICE 06. Dat verschillende gg-variëteiten met dezelfde genen even veilig zijn wordt niet algemeen aanvaard.
(1) Bayers' advocaat Mark Ferguson in: Harris, A. 2009. Bayer Blamed at Trial for Crops 'Contaminated' by Modified Rice. Bloomberg News 4th November 2009, te lezen op: http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aT1kD1GOt0N0
(2) E.N. Blue (2007) Risky Business. Economic and regulatory impacts from the unintended release of genetically engineered rice varieties into the rice merchandising system of the US. Report prepared for Greenpeace International. Online beschikbaar op: http://www.greenpeace.org/raw/content/international/press/reports/risky-business.pdf.
(3) The EU discontinues compulsory GMO controls for rice imports from the USA
* 21 aug 2006: Met gentech besmette rijst vastgehouden in Rotterdamse haven
* Augustus 2006: Niet toegelaten gentechrijst in voedsel - maandenlang onder de pet. in:GM WATCH Maandelijks Overzicht Nr. 36
* 14 sept 2006: Eén op vijf monsters van rijst bevat GGO-soort
* 21 sept 2006: EFSA: 'Consumptie transgene rijst niet gevaarlijk', of toch wel.....?
* juni 2007: Fortune Magazine plaatste een overzicht van de gevolgen van deze ontsnapte rijst. 'Attack of the Mutant Rice'. Citaat: "In 30 jaar heeft de rijstindustrie niet zo'n traumatische ervaring gehad," aldus Darryl Little, directeur van of de Arkansas State Plant Board. "Het heeft veel schade veroorzaakt." In: GM Watch Maandelijks Overzicht nr. 46