Protestactie tegen nieuw 'verantwoorde soja' label
Het Wereld Natuur Fonds en de ontwikkelingsorganisatie Solidaridad zijn sinds een week doelwit van een actiecampagne van andere maatschappelijke organisaties. Vandaag ontvingen de besturen en directies de duizendste protestmail. Aanleiding is hun steun voor het opzetten van een 'verantwoord' label voor GM soja via de 'Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja' (RTRS). Het gaat om RoundupReady soja van Monsanto die met veel landbouwgif wordt gekweekt, ten koste van mens en natuur.
In mei 2009 stemt de internationale Ronde Tafel over criteria voor ‘verantwoorde’ soja. De criteria laten genetisch gemanipuleerde soja toe. De campagne “GM soja is gifsoja” is een actie van “La Soja Mata” (Soja doodt), een project dat gesteund wordt door ASEED Europe en Corporate Europe Observatory. Bij La Soja Mata zijn tevens mensen betrokken die in Paraguay en Argentinië wonen, of er gewerkt hebben.
De campagne website laat foto's zien van kinderen die het slachtoffer zijn van het gifspuiten op sojavelden. "Inderdaad niet leuk om naar te kijken, maar het is de harde dagelijkse werkelijkheid van RoundupReady soja", aldus de makers. De Nederlandstalige site www.gifsoja.nl en de Engelstalige www.toxicsoy.org geven bezoekers de kans om een online petitie te zenden naar Solidaridad, het WNF en andere leden van de RTRS. Er zijn ook postkaarten met deze oproep in omloop. Het WNF en Solidaridad wordt gevraagd terug te komen op hun steun voor gifsoja en zich terug te trekken uit deze Ronde Tafel.
Openlijke kritiek op dit soort organisaties is ongebruikelijk, maar de initiatiefnemers van de campagne tegen gifsoja zijn van mening dat het 'verantwoord' verklaren van GM gifsoja de consument compleet misleidt. De ontwerpcriteria zijn uitermate zwak en doen bovendien niets aan het oprukkende soja-areaal.
"De Ronde Tafel is in productielanden in Latijns-Amerika zeer omstreden en heeft daar geen enkel maatschappelijk draagvlak onder boerenorganisaties of NGOs", zegt woordvoerder Nina Holland. "Het is dan ook vooral een platform van grote sojaproducenten, agribusiness en biotechbedrijven als Monsanto. Door de steun van WNF en Solidaridad krijgt GM soja een groen en verantwoord imago, terwijl het label zelfs ontbossing niet tegengaat. De organisaties werken zo niet voor de belangen van de natuur of de kleine boeren, maar voor de grote producenten en de industrie."
Desondanks stopt de Nederlandse regering veel geld in de RTRS. Via het Instituut Duurzame Handel en via Solidaridad steekt zij grote sommen geld in het project. Een flink deel van de capaciteit voor het secretariaat van en de reclame voor de RTRS wordt door Nederland betaald. De Nederlandse regering hoopt waarschijnlijk dat op deze manier de GM soja-importen onverminderd door kunnen gaan, zonder al te veel kritiek.
Tijdens het Algemeen Overleg van de Tweede Kamercommissie voor LNV op 8 april zijn hier door een aantal partijen, waaronder de SP, de Christenunie en de PvdD zeer kritische vragen over gesteld.
Het WNF stelt in een reactie op de actie: “Het is momenteel nog erg onduidelijk wat de gevolgen zijn van de teelt van genetisch gemodificeerde gewassen voor de natuur of (de gezondheid van) mensen. Tot dat duidelijk wordt, hanteert het WNF het zogenoemde voorzorgsprincipe: geen steun voor genetisch gemodificeerde gewassen, tot helder is dat daaraan geen nadelige gevolgen kleven voor mens en natuur.” Daarbij gaat het WNF echter niet in op de nadelige gevolgen waar de actievoerders concreet op wijzen, noch op het punt dat het voorziene label geïnterpreteerd kan worden als steun aan gentech-soja. Solidaridad op haar beurt vindt de actie “begrijpelijk”, maar stelt: “Vooral het ontbreken van ieder impactvol alternatief biedt ons eigenlijk geen andere keuze.” Tegelijkertijd beweert ze echter: “Intussen werkt Solidaridad hard aan alternatieven met gezinslandbouwers uit Brazilië en India die non GM soja leveren aan grote Nederlandse firma's.” Zowel WNF als Solidaridad lijken zichzelf dus tegen te spreken.
