Eerste soja met controversieel "verantwoord" label aangekomen
Op woensdag 8 juni zijn tijdens een bijeenkomst in Rotterdam de eerste certificaten voor "verantwoorde" soja uitgereikt aan bedrijven als Ahold en FrieslandCampina. Het nieuwe label is een initiatief van het Wereldnatuurfonds, en wordt op de markt gebracht door de Round Table on Responsible Soy (RTRS). [1] Dit nieuwe label is controversieel. Honderden organisaties hebben het van de hand gewezen als 'greenwashing'.
Netwerken waaronder Friends of the Earth International, Global Forest Coalition, Platform Aarde, Boer, Consument (ABC) en Food & Water Watch schreven begin dit jaar een brief aan supermarkten in Europa om niet aan dit misleidende label mee te doen. 23.000 consumenten verstuurden een petitie met dezelfde boodschap. [2] ASEED deed bij de "high light" van de introductie van "verantwoorde soja" in Rotterdam een protestactie.
"Dit sojalabel is een typisch geval van consumentenbedrog", zegt Nina Holland van Corporate Europe Observatory. "Soja importeren voor de intensieve veehouderij in Nederland is inherent onduurzaam. Het gaat daarnaast om soja die geproduceerd wordt met intensief gebruik van landbouwgif. Ook genetische gemanipuleerde soja die bestand is tegen de onkruidverdelger Roundup mag 'verantwoord' genoemd worden".
De 'verantwoorde' soja hoeft slechts aan zeer zwakke criteria te voldoen. Er mag met vliegtuigjes in de buurt van huizen worden gespoten en er worden geen harde eisen gesteld om het pesticidengebruik te verminderen. Ook in de toekomst nog te ontbossen terrein kan 'verantwoorde' soja opleveren. Het label biedt geen enkele oplossing voor de strijd om land tussen kleine boeren en de agro-industrie, die in landen als Paraguay gaande is.
"Het is onverantwoord om RTRS-soja "verantwoord" of "duurzaam" te noemen”, aldus Klaas Breunissen van Milieudefensie. "De import van gecertificeerde soja, zogeheten RTRS-soja, dreigt een daadwerkelijke verduurzaming van veevoer te belemmeren."
Het nieuwe label is vooral gefinancierd door de Nederlandse overheid en het bedrijfsleven. Zij hebben groot belang bij de 9 miljoen ton soja die jaarlijks ingevoerd wordt in Nederland. In landen als Frankrijk, Zweden, Noorwegen en Duitsland ziet men een tegenovergestelde ontwikkeling; daar neemt de roep om GGO-vrije producten toe -- bedrijven schakelen juist over op GGO-vrij veevoer voor de productie van vlees, eieren of zuivel.
"Markant is dat de presentatie van het sojalabel in Rotterdam wordt georganiseerd door reclamebureau Schuttelaar & Partners. Hetzelfde bureau dat in 1996 de introductie van de Roundup Ready soja in Nederland organiseerde voor het bedrijf Monsanto. Ook Productschap MVO was bij deze PR campagne actief betrokken", zegt Tjerk Dalhuisen van gifsoja.nl. [3]
http://www.aseed.net - soja@aseed.net
http://milieudefensie.nl
http://www.corporateeurope.org
http://www.gifsoja.nl
Noten:
[1] De Round Table on Responsible Soy Association (RTRS) is een gezelschap van bedrijven die belang hebben bij de productie, handel en verwerking van soja, waaronder Unilever, Ahold, Cargill en Monsanto. Ook de Nederlandse regering steunt het label, via het Initiatief Duurzame Handel. Eén certificaat staat voor één ton soja-product (bonen, meel of olie). Meer informatie vind je in deze briefing:
http://www.gifsoja.nl/Gifsoja/RTRS_files/RTRS%20backgrounder%20v2.pdf.
[2] De kritiek is samengevat in een korte animatie: http://bit.ly/gifsoja-animatie.
Vorig jaar al maakten 230 boeren-, natuur- en ontwikkelingsorganisaties uit Zuid-Amerika en Europa bezwaar tegen het 'groenwassen' van foute soja. Daar bleef het niet bij. Onlangs vroeg een coalitie van organisaties aan de Europese supermarkten om de consument niet te misleiden met valse labels. Het overkoepelende verband van natuurorganisaties in Duitsland (DNR) heeft het Wereld Natuur Fonds verzocht uit de RTRS te stappen en 'te stoppen met steun aan een mislukt landbouwmodel'. Nadere informatie over de problemen met soja en het verantwoorde label en een analyse van de RTRS criteria staat op http://www.gifsoja.nl
[3] Zoals maandblad Milieudefensie in 1998 berichtte, huurde Monsanto het PR bedrijf Schuttelaar en Partners in om "geen slapende honden wakker te maken" bij de introductie van RoundupReady soja in 1996. Productschap MVO organiseerde toen een promotiereis naar de thuisbasis van Monsanto, St Louis (VS). Verschillende medewerkers van Schuttelaar en Partners hebben later erkend dat toen niet bewezen was dat gentechsoja milieuvriendelijker was, terwijl dit in de PR wel werd benadrukt
