De-facto moratorium op gentech bomen
“Het de-facto moratorium tegen het gebruik van gentech-bomen blijft bestaan.”(1) Tenminste, dat is de conclusie van het Duitse Milieu-ministerie over de resultaten van de negende bijeenkomst van de Biodiversiteitsconvention (COP9, CBD), dat in de laatste twee weken van mei werd gehouden in Bonn.
Gabriel, de Duitse minister voor milieu, die nu gastheer van de bijeenkomst was, zal de komende twee jaar de COP-bijeenkomsten voorzitten.
In de tekst over de biodiversiteit van bossen, dat ook over gentech-bomen gaat, komt het woord “moratorium” niet voor, maar er worden wel hoge eisen gesteld aan veldproeven en aan het commerciële gebruik van gentech-bomen. Ook worden vragen gesteld over de socio-economische gevolgen van de teelt van gentech-bomen. Op veel van deze vragen kan op dit moment nog geen antwoord gegeven worden, omdat er nog te weinig bekend is over de complexe interacties tussen de bomen en hun omgeving.
Terwijl veldplanten over het algemeen maar een jaar geteld worden, en weinig ecologische interacties hebben met andere organismen, kunnen bomen op plantages tientallen jaren oud worden, en hebben ze diverse interacties met dieren, bacteriën, planten, schimmels enz. Voor een specifieke gentech-boom onderzocht kan worden, moet er nog veel fundamenteel onderzoek worden gedaan.
Tijdens de onderhandelingen in Bonn leek het er wel op dat er een wereldwijd moratorium zal komen. De Afrikaanse landen stelden voor om alle veldproeven en de commerciële teelt van gentech-bomen uit te stellen, onder meer omdat pollen en zaad van gentech-bomen zich over zo grote afstanden verspreiden dat te verwachten valt dat nationale grenzen overschreden zullen worden.
Dit voorstel werd door veel landen gesteund, maar er zijn ook sterke tegenstanders waaronder Colombia, Australië en Canada. Ook de Europese Commissie was niet blij met dit voorstel. Nog in april had het Europese parlement in een resolutie over COP9 gevraagd om een moratorium. Maar in de wandelgangen van de COP9 was wel te horen, dat hoewel de meeste EU-landen voor een moratorium zijn, de Europese Commissie tegen is, omdat de EU-regelgeving voorschrijft dat risico-studies per geval (case-by-case) bekeken worden. In de onderhandelingen moeten alle 27 EU-lidstaten met één stem praten.
Op dit moment is het afwachten wat de verschillende landen met de beslissing zullen doen.
Voor wat betreft gentech-bomen die minder lignine aanmaken, gg-bomen voor agro-brandstoffen en andere industriële producten heeft in elk geval België een week geleden al een belangrijke beslissing genomen: de ministeries voor landbouw en gezondheid hebben geen vergunning afgegeven voor een veldproef.
De VS, waar op grote schaal veldproeven met gentech-bomen plaatsvinden, is naast Andorra, Holy Sea en Somalia, een van de vier landen, die de Biodiversiteitsconventie niet ondertekend hebben.
Links:
(1) BMU persverklaring 30.5.2008: http://www.bmu.de/pressemitteilungen/aktuelle_pressemitteilungen/pm/41622.php
Ondertussen is de tekst van de persverklaring ob de website van het BMU veranderd worden.
(2) Summary notification: Field evaluation of poplars with an altered wood composition for the production of bio-ethanol. http://gmoinfo.jrc.it/gmp_report.aspx?CurNot=B/BE/07/V2
(3) Greenpeace, 27.5.2008: Peupliers transgéniques : les ministres n'ont pas plié! http://www.greenpeace.org/belgium/fr/press/releases/peupliers-transgeniques-les
(4) Resolution of the European Parliament from 24 April 2008 (P6_TA-PROV(2008)0179: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2008-0179+0+DOC+XML+V0//EN
