Kritiek op steun gentech-soja door Wereldnatuurfonds en Solidaridad

Aan het Ronde Tafel overleg voor Verantwoorde Soja (RTRS) doen bedrijven uit de voedingsindustrie mee, waaronder relatief veel uit Nederland. Hieronder Ahold, Unilever, Vion, Friesland Food, uit de veevoerindustrie Nevedi en Nureco. Ook Syngenta en Monsanto, producenten van gentechsoja en de hieraan gekoppelde onkruidbestrijdingsmiddelen, praten mee. De Nederlandse regering steunt het RTRS financieel.

De deelname van het Wereldnatuurfonds en ontwikkelingsorganisatie Solidaridad heeft verbazing gewekt. Deze organisaties stellen zich achter het doel van het RTRS, namelijk om soja op een verantwoorde manier te produceren.
Critici vinden dat de criteria voor 'verantwoorde soja' die het RTRS heeft opgesteld onmogelijk verantwoord genoemd kunnen worden. De criteria van het RTRS zijn volgens hen niet goed omdat ze:

• de soja-expansie niet tegengaan maar eerder bevorderen
• gentech RoundupReady soja als 'verantwoord' gaan certificeren
• op sociaal-, milieu- en biodiversiteits-vlak onvoldoende scoren.

Ook de Roundup Ready soja van Monsanto kan onder de RTRS-criteria vallen.

Kritiek op de criteria

Onder de critici bevinden zich Oxfam Novib, ICCO, Friends of the Earth (waaronder Milieudefensie) en Natuur en Milieu. FUNDAPAZ, een Argentijnse NGO, heeft aangekondigd in mei uit de RTRS te stappen.

Van 26 tot en met 28 mei houdt de RTRS een conferentie in Brazilië. Hier zal worden gestemd over de criteria voor 'verantwoorde' soja. Reden voor critici om in actie te komen.

Een greep uit de activiteiten:

• 2000 mensen deden mee aan een e-mail actie waarin het WNF werd opgeroepen zich terug te trekken (www.gifsoja.nl).
• zes Nederlandse NGO's stuurden dit voorjaar een kritische brief aan de ministers van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en het ministerie voor Buitenlandse Zaken, waarin zij oordelen dat de RTRS niet bijdraagt aan duurzaamheid. De minister gaf op verzoek van kamerleden recent een reactie op deze brief. Zij blijft bij de financiële steun aan de RTRS. (zie www.minlnv.nl/)

• 

  op 19 mei hield onderzoeks- en actiegroep Corporate Europe Observatory (CEO) een actie bij het hoofdkantoor van het Wereldnatuurfonds. Bij deze actie probeerde de 'Monsanto' circusdirecteur de Panda over te halen om de 'Verantwoorde Soja' verklaring te ondertekenen. De bedoeling van Monsanto was dat de panda naar haar pijpen zou dansen. De verklaring eindigde met de woorden: "Hiermee verklaar ik GM RoundupReady soja voor VERANTWOORD!" De Panda was het hier echter duidelijk mee oneens, en weigerde zijn poot te zetten. Intussen besproeiden figuren in witte pakken een gezonde dosis 'Roundup' op de kantoorplanten. Drummers en flyer-verspreiders informeerden de WNF-medewerkers in het gebouw. Foto: gifsoja.nl. Filmpje: www.gifsoja.nl

• 

  recent is een internationale verklaring tegen de RTRS gepubliceerd, waarin een groot aantal organisaties uit Zuid-Amerika en de rest van de wereld zich uitspreken tegen de RTRS. Zij wijzen er onder andere op dat de monocultuur van soja onmogelijk als duurzaam te verkopen is. (Open brief met veel argumenten: letter-of-critical-opposition-to-the-round-table-on-responsible-soy)
  Ook bij eerdere bijeenkomsten, zoals de eerste RTRS bijeenkomst in maart 2005 (foto: lasojamata.org) werd bezwaar aangetekend: een overzicht.

Vinger in de pap

WNF-directeur Johan van de Gronden verdedigt de deelname aan de RTRS. Het WNF heeft zo meer invloed, vindt hij. De activisten vroegen zich af waarom het WNF een product wil steunen waarvoor in productielanden nagenoeg geen maatschappelijk draagvlak is. En hoe hij dit aan zijn donateurs gaat uitleggen. Daar hoefden zij zich van hem geen zorgen over te maken.

Een woordvoerder van het WNF in het Agrarisch Dagblad: "Op termijn wil WNF nog steeds wél een certificaat voor verantwoorde soja, waarbij ook het component genetische modificatie wordt meegenomen. "We delen de zorg over dit onderwerp volledig. Op dit moment blijven we echter liever aan de onderhandelingstafel. Zeventig procent van het wereldwijde soja-areaal is genetisch gemodificeerd. Dat is een realiteit die je niet even opzij schuift."
"De organisatie is officieel tegen GM soja, maar ze werkt wel mee aan een 'verantwoord' label voor deze soja. Daarmee houdt ze de buitenwereld en haar donateurs voor de gek", zegt Tjerk Dalhuisen, actievoerder van gifsoja.nl. "Het Wereld Natuur Fonds verdedigt hiermee de belangen van Monsanto, niet van de natuur of kleine boeren".

In de media:
Partijen in soja-overleg botsen - Jeroen den Blijker - Trouw 20 mei 2009
WNF accepteert certificaat duurzame soja dat GMO toestaat - Agrarisch Dagblad 19 mei 2009