Wie is er eigenlijk dogmatisch?

Boersma beweert dat er “genetisch aangepaste” tarwe bestaat die lange droogteperiodes kan doorstaan, en rijst die beter bestand is tegen overstromingen. Maar zulke gen-gewassen bestaan niet eens zoals onder andere blijkt uit de database van Agbios (2) met alle GGO's die in de wereld toegelaten zijn: de enige genetische modificatie van zowel tarwe als rijst is toegevoegde herbicide-tolerantie. En ook de door Boersma geclaimde “tientallen procenten” hogere opbrengst van genmaïs en gentarwe bestaat niet.

En paar basale feiten: de gengewassen die in omloop zijn hebben maar twee genetisch modificeerde eigenschappen, te weten herbicide-resistentie waardoor planten door een specifieke, sterke herbicide niet meer aangetast worden, en Bt-productie waardoor planten een gif tegen bepaalde insecten produceren. Geteeld worden vooral vier gewassen: maïs, soja, katoen en koolzaad; de drie meest gebruikte daarvan zijn Bt-maïs, herbicide-tolerante maïs en herbicide-tolerante soja.

Hoewel in de discussie vaak wordt beweerd dat gengewassen een hogere opbrengst kunnen hebben, is er geen enkel gengewas dat met dit doel genetisch veranderd is (intrinsic yield). Een overzicht laat zien dat de afgelopen jaar alle studies daarmee gefaald hebben. Ook een hogere opbrengst als indirect effect (operational yield) is niet zichtbaar – en zeker niet in de orde van grootte van “tientallen procenten” zoals Boersma beweert.

In een recent rapport bekijkt de Union of Concerned Scientists (3) in de VS de resultaten van 20 jaar onderzoek en 13 jaar commerciële teelt met gengewassen. Het rapport concludeert dat er GG-soja geen hogere opbrengst geeft. Voor GG-mäis over het geheel genomen is er een marginale hogere opbrengst zichtbaar. Over het algemeen is er in de afgelopen 15 jaar wel een duidelijk hogere opbrengst voor maïs en soja, maar dit is niet het resultaat van genetische modificatie, maar van traditionele teelt en door veranderingen in teeltpraktijken.

Ook voor de toekomst ziet de potentie van GG-gewassen er niet beter uit. In 2008 concludeerde het Wereldlandouwrapport (het IAASTD -International Assessment of Agricultural Science and Technology for Developement)(4) onder andere dat genetische modificatie geen oplossing zou leveren voor de hongerproblematiek in de wereld. Na jarenlang onderzoek trekken hierin zo'n 400 wetenschappers de conclusie dat kansen vooral in agrar-ecologische benaderingen van voedselproductie liggen. De IAASTD, geïnitieerd in 2002 door de VN-voedselorganisatie FAO en de Wereldbank, onder de “milieufanaten” scharen, is toch wel erg kort door de bocht.
Natuurlijk zijn er mensen die honger lijden, maar dat is geen probleem van te lage voedselproductie wereldwijd – het is een verdelingsprobleem en een probleem van veel mensen met te weinig geld om voedsel te kopen. Zo hadden in 2008 in de VS, een van de drie landen met het grootste aandeel aan GG-teelt, 31,5 miljoen mensen, 10% van de bevolking, voedselbonnen nodig. Dit zijn geen mensen die verhongeren, maar het laat wel duidelijk zien, dat meer GG-teelt - of zelfs meer teelt in het algemeen – geen oplossing is voor een structureel gebrek aan voedselzekerheid.
Er kan veel gedaan worden om ervoor te zorgen, dat iedereen genoeg te eten heeft, maar dat begint met de vraag aan welke landbouwpolitiek wij prioriteit geven: aan de productie van basisvoedsel, of aan cash-crops voor veevoer of biobrandstof voor auto's. En het is absoluut noodzakelijk dat deze discussie op basis van feiten gevoerd wordt, en niet op basis van beloftes en wensdenken.

(1) http://www.nrc.nl/opinie/article2215179.ece/Houd_Greenpeace_en_Milieudefensie_tegen
(2) www.agbios.com
(3) Union of Concerned Scientists (2009): Failure to Yield. http://www.ucsusa.org/food_and_agriculture/science_and_impacts/science/failure-to-yield.html
(4) IAASTD http://www.agassessment.org