Vergunning aardappelproeven BASF ingetrokken
De Raad van State heeft op 7 maart de vergunningen vernietigd voor de veldproeven die BASF vorig jaar begonnen was met drie verschillende gentech-aardappelen in Drente en Gelderland. Greenpeace had bezwaar aangetekend en werd in het gelijk gesteld.
Ex-staatssecretaris Van Geel van VROM verleende in maart 2006 vergunning aan BASF om veldproeven te beginnen met drie nieuwe soorten gentech-aardappelen. Eén daarvan had een verhoogde resistentie tegen de schimmelziekte fytoftora, een andere een verlaagd amylosegehalte in het zetmeel en de derde een verlaagd amylopectinegehalte in het zetmeel. Greenpeace stelde beroep in tegen de vergunningen op drie gronden: de veiligheid van deze aardappelen voor mens en milieu staat onvoldoende vast, de planten zijn vooraf onvoldoende getest in laboratoria of kassen en VROM kende de locaties van de proeven niet voldoende nauwkeurig om het milieurisico te kunnen beoordelen. Het eerste argument werd afgewezen door de rechter, omdat de proef mede dient om de veiligheid vast te stellen. Met de andere twee bezwaren van Greenpeace was de rechter het echter wel eens. Volgens VROM zijn lab- en kasproeven met soortgelijke aardappelen wel uitgevoerd, maar het ministerie kon dit niet hard maken: noch de aanvragen, noch de vergunningbesluiten maakten er melding van. Het bezwaar van de locatie-aanduiding was vervelend voor VROM, want Van Geel streefde er juist naar om de locaties van veldproeven minder nauwkeurig bekend te maken (slechts als een gebied van 2 x 2 km), om vernieling tegen te gaan. Hiermee sneed hij zichzelf in de vingers, want de proefvelden zelf waren minder dan 1 hectare groot, en dat is ruim 400 keer zo klein als 2 x 2 km. Als het ministerie niet weet waar de velden liggen, kan het geen fatsoenlijke milieurisicoanalyse uitvoeren, stelde de rechter in navolging van Greenpeace. Hij liet in het midden of hij daarmee ook erkent dat omwonenden het recht hebben om precies te weten waar het proefveld ligt.
De proeven, die plaatsvonden in Borger-Odoorn (Drente) en Lingewaard (Gelderland), zouden van 2006 tot en met 2010 lopen, dus vijf seizoenen. Ze moeten nu per direct gestaakt worden.
Verderstrekkende gevolgen
Deze uitspraak kan mogelijk gevolgen hebben die verder strekken dan de huidige aardappelproeven. Op dit moment worden vergunningaanvragen van Pioneer Hi-Bred door VROM behandeld voor veldproeven met pesticide- en insect-resistente mais (NK603, NK603xDAS1507 en NK603xDAS1507xDAS59122). Pioneer wil de komende 4 jaar deze mais uitproberen op velden in Dussen, Haaksbergen en Venray. De locaties van deze velden zijn even onnauwkeurig bekendgemaakt als de plaatsen van aardappelproefvelden. Ook tegen deze maisproefaanvragen is veel protest. Behalve Greenpeace maakte ook kunstenares en bezorgd burger Miep Bos, met samen 260 anderen, bezwaar.
Met een of meer van de drie genoemde aardappels voert BASF ook veldproeven uit in Zweden, Duitsland, Tsjechië, Polen, Frankrijk en Groot-Brittannië. In Ierland hield GM Free Ireland met succes een proef met de fytoftora-resistente aardappel tegen.
Bronnen:
Nieuwsbericht Greenpeace
Tekst uitspraak Raad van State
Beschrijvingen van de proeven (Engels): 1, 2, 3
