Duitse Campina-melk gentechvrij, Nederlandse niet

De meeste gangbare melkveehouders in Europa voeren hun koeien gentech-soja en gentech-maïs. Dit hoeft niet op het melketiket te staan. Greenpeace Duitsland begon daarom in 2006 een actie om met name “Landliebe”, een van de grotere Duitse melkmerken, gentechvrij te krijgen. Landliebe is een merk van Campina, het Nederlandse zuivelbedrijf dat eigendom is van Nederlandse, Duitse en Belgische boeren. De actie met brieven en kaarten van Duitse consumenten slaagde: sinds 1 oktober draagt de Landliebe-melk het Duitse keurmerk "Ohne Gentechnik" (zonder gentechnologie). In de toekomst zal dit ook voor andere Landliebe-produkten zoals yoghurt, boter en toetjes gaan gelden. In Duitsland gebruiken boeren, die voor de Campina-merk "Landliebe" melkvee houden, dus alleen nog veevoer dat uit uit Europa afkomstig is en gegarandeerd gentechvrij is. Bovendien zien ze helemaal af van soja. De boeren krijgen voor de gentechvrije melk een cent per liter extra. Deze overstap van Landliebe naar Europees veevoer scheelt volgens Greenpeace ongeveer 9200 ton sojabonen per jaar uit Latijns-Amerika, ofwel een oppervlak aan soja-akkers van 4600 voetbalvelden groot.

Maar voor de Nederlandse Campina-producten geldt dit besluit niet. Dat er in Nederland – anders dan in Duitsland en Oostenrijk – geen wettelijk gentechvrij-keurmerk is, hoeft geen probleem te zijn: in Groot-Brittannië verkopen winkelketens als Sainsbury en Marks & Spencer ook zonder zo’n keurmerk melk waarvoor gentechvrij veevoer gebruikt is. Marks & Spencer verkoopt zelfs ook eieren en vlees zonder gentech-veevoer.

Campina heeft in Nederland echter een andere mening over gentechnologie dan in Duitsland. Het Nederlandse Campina-standpunt kwam in 2006 naar buiten. Toen maakte Campina in Nederland bekend dat het 'duurzame' soja ging inkopen voor de melkkoeien. Dit was het resultaat van een akkoord met het Wereld Natuur Fonds, Solidaridad en Stichting Natuur en Milieu. De soja voldoet aan de zogenaamde Basel-criteria, die onder andere gentech-zaad verbieden. Het akkoord beperkte zich echter tot soja; Campina zei niets over gentech-maïs. Greenpeace voerde weliswaar ook actie bij Campina in Nederland en België voor gentechvrij veevoer, maar dat had hier niet hetzelfde resultaat als in Duitsland. Sterker, in Nederland verklaarde Campina geen principieel tegenstander van het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen te zijn. Verder valt op dat de ‘Basel’-soja die Campina inkoopt, bedoeld was voor al haar melk in Nederland, België èn Duitsland. Maar nu hebben de Duitse Campina-boeren dus besloten om helemaal geen soja meer aan hun koeien te voeren.

De meest waarschijnlijke verklaring voor het verschillende bedrijfsbeleid in de twee landen is dat het bedrijf zich laat leiden door de uitgesproken wens van de consumenten ter plaatse. In Duitsland heeft Greenpeace de consumenten op grote schaal betrokken bij haar campagne en brieven en kaarten laten schrijven aan Campina. In Nederland en België is dat niet gebeurd en heeft Greenpeace alleen andere actiemiddelen gebruikt. Vermoedelijk is het bedrijf het meest gevoelig voor wat de consumenten expliciet willen. In zijn Duitse persbericht over de Landliebe-melk stelt Campina: “Als eerste nationale melkmerk houdt Landliebe rekening met de wens van de consument naar GGO-vrijheid en ziet nu ook bij krachtvoer volledig af van eventueel genetisch veranderde bestanddelen.”

Een open vraag is overigens wat er met de Duitse en Nederlandse duurzaamheids-initiatieven van Campina gaat gebeuren wanneer het bedrijf, zoals het van plan is, fuseert met Friesland Foods. Op dit moment onderzoekt de Europese Commissaris voor Mededinging Neelie Kroes of de fusie niet tot marktdominantie zal leiden. Op 1 december moet bekend worden of zij groen of rood licht geeft voor de fusie. Bij groen licht is FrieslandCampina een feit.


Persbericht Landliebe 2008
Chronologie van de Greenpeace-campagne in Nederland, Duitsland en België
Persbericht Solidaridad 2006

Auteurs: Antje Lorch en Diederick Sprangers

Foto: Campina