Gentech logo
Dè Nederlandstalige website voor informatie over genetische manipulatie van landbouwgewassen en voedsel en de gevolgen voor mens, milieu, dieren, ontwikkelingslanden en consumenten wereldwijd.

/ Home / Alle berichten / Landbouw / Criteria RTRS controversieel

print

Voorlopige criteria voor duurzame soja nog controversieel

Gepubliceerd door: Chris Hayes op: 01.06.2009 22:58

Vorige week beschreven we de positie van het Wereldnatuurfonds en Solidaridad in de Round Table for Responsible Soy (RTRS). De RTRS heeft op de bijeenkomst van 26-28 mei jl. na lang en fel onderhandelen criteria voor verantwoorde soja aangenomen. Hieronder vallen naast milieumaatregelen ook onder andere het verzorgen van goede werkomstandigheden, overleg met omwonenden, en het voorkomen van erosie.


De grootste geschilpunten waren de standpunten over hoe ontbossing en verlies aan biodiversiteit het best te stoppen zijn. De aangenomen criteria zullen door een aantal telers worden uitgeprobeerd en zonodig worden bijgesteld op de volgende bijeenkomst van het RTRS in 2010.

Het Wereldnatuurfonds lijkt tevreden met de milieuveiligheidsmaatregelen, waaronder een verbod op het omzetten van de meest waardevolle natuurgebieden, verminderde uitstoot van broeikasgassen en het afschaffen van de meest gevaarlijke bestrijdingsmiddelen.

Maar Greenpeace noemt de uitslag een wassen neus. De reden van oprichting van de RTRS was de controverse over de gigantische kap van oerwouden. Er zou een standaard te komen om de duurzame productie van soja te garanderen. De sojasector kan volgens Hilde Stroot, campagneleider bossen en landbouw van Greenpeace Nederland, gewoon doorgaan zoals ze bezig was. De criteria waarover overeenstemming is bereikt bieden namelijk geen garantie tegen de problemen zoals het kappen van oerwoud, het gebruik van GGO's en het gebruik van teveel bestrijdingsmiddelen en kunstmest.

Greenpeace heeft de grootste moeite met

  • het feit dat gg-soja als 'verantwoord' product op de markt gezet kan worden. Geen enkele paragraaf gaat in op de negatieve ecologische of sociaal-economische problemen van gentechlandbouw,
  • het feit dat er geen effectieve criteria zijn voor biodiversiteit en vooral de bescherming van bosecosystemen,
  • dat de vermindering van bestrijdingsmiddelen geen onderdeel is van de criteria.

Greenpeace vindt dat bedrijven die daadwerkelijk maatschappelijk verantwoord willen opereren weinig gebaat zijn bij deze standaard: het levert een ‘greenwash’-logo op dat vragen zal blijven oproepen. Als alternatief die wel garanties bieden voor duurzaamheid noemen ze de ‘Pro Terra’-standaard die garanties biedt voor gg-vrije soja waarbij geen ontbossing heeft plaatsgevonden. Ook heeft ondersteuning van het soja-moratorium zin. Dit moratorium heeft de afgelopen drie jaar de handel in soja van nieuw ontboste gebieden in de Amazone stopgezet.

 

Solidaridad blijft wel werken aan de criteria. Ze delen de zorgen over de duurzaamheidsaspecten en onbekende risico’s van gg-soja, maar vinden dat juist een reden om met de hele sector – gg en gg-vrij – samen over duurzaamheid te onderhandelen. Ook bij gg-vrije soja spelen de duurzaamheidsproblemen en uit de RTRS stappen betekent dat er meer onderhandeld kan worden over gg-soja - dat toch 70% van de sojasector uitmaakt. De afspraken over (minimale) duurzaamheidscriteria zijn een begin, een eerste stap om aan verdere verduurzaming van de hele sector te werken.

In een gezamenlijk persbericht noemen Solidaridad, het Wereldnatuurfonds en het Instituut voor Duurzame Handel de criteria die nu zijn afgesproken minimumeisen. In de praktijk nog moeten blijken of de industrie en de retailers bereid zijn om grote hoeveelheden betere soja tegen een goede prijs te gaan afnemen. Die goede prijs is nodig om boeren te compenseren voor hun extra inspanningen voor het produceren van betere soja. Over een jaar zullen Solidaridad en haar partners in Azië en Zuid Amerika toetsen of de opgestelde criteria praktisch uitvoerbaar zijn. Op basis van die uitkomsten zal de standaard in 2010 worden aangepast en verfijnd naar land en locatie, samen met plaatselijke belanghebbenden.

Het verschil in inschatting van het behoud van de bossen wordt toegelicht op gifsoja.nl:het criterium over ontbossing, dat op het allerlaatste moment gepubliceerd werd, tolereert volgens deze site wel degelijk ontbossing op grote schaal. De sojaproducent hoeft alleen aan te tonen dat geen primair bos of gebieden met hoge biodiversiteit zijn gekapt. Secundair of zich herstellend bos, mag dus gewoon gekapt worden voor 'verantwoorde' soja. Ook op land met primair bos dat pas geleden gekapt is (tot en met mei 2009), mag soja met panda-logo verbouwd worden.

 

De Braziliaanse vereniging van sojaboeren APROSOJA is ter plekke uit de RTRS gestapt, omdat ze zelfs dit ontbossingscriterium te ver vonden gaan.

Ook de NGO FUNDAPAZ is uit de RTRS gestapt, omdat zij het proces verder niet de moeite waard vinden.

Meer lezen: