Gentech logo
Dè Nederlandstalige website voor informatie over genetische manipulatie van landbouwgewassen en voedsel en de gevolgen voor mens, milieu, dieren, ontwikkelingslanden en consumenten wereldwijd.

/ Home / Alle berichten / Landbouw / Boeren VS en conventioneel zaad

print

Amerikaanse boeren op zoek naar conventioneel zaad

Gepubliceerd door: Chris Hayes op: 02.09.2010 17:09

 

Boeren in de VS die gewend waren geraakt aan de gemakken van gentech-gewassen krijgen nu te maken met de grenzen van de mogelijkheden van de techniek.


Sinds midden jaren negentig zijn steeds meer Roundup-resistente gewassen beschikbaar gekomen.

 

Boer Troy Roush uit Indiana (VS) gebruikt al jaren Roundup om het onkruid onder controle te krijgen op zijn enorme boerderij van meer dan 2200 hectare. Dat kon omdat zijn gewassen dankzij gentechnologie bestand zijn tegen Roundup.
Maar in 2005 zag hij voor het eerst onkruid tussen de 'Roundup Ready' mais en soja dat de bespuiting overleefde. Hij haalde er een specialist van Monsanto bij, maar die ontkende dat het onkruid resistent was en adviseerde Roush om meer te spuiten. Dat hielp niet, en hij moest overstappen op mechanische onkruidbestrijding, en op andere chemische bestrijdingsmiddelen.

 

Roush zegt die methoden liever niet te gebruiken vanwege het milieu maar had toch steeds giftiger middelen nodig tegen de resistent geworden 'superonkruiden'. Roush: “Het gemak van de resistente gewassen maakte het mogelijk om steeds meer hectaren in gebruik te nemen, wat ook wel nodig was omdat de investeringen voor deze gewassen hoger zijn terwijl de oogst soms lager is. Biotechbedrijven stimuleerden de groei door kwantumkorting te geven.” Maar het gemak viel weg door de tijd die nu gestoken moet worden in de strijd tegen het onkruid. Veel boeren in de VS gebruiken gewassen die resistent zijn gemaakt tegen Roundup. Volgens cijfers die de SouthEast Farm Press opgeeft:

  • 85% van de mais,
  • 88% van de soja,
  • 85% van de canola (koolzaad),
  • 95% van de suikerbieten.

SouthEast Farm Press zegt dat de opbrengst per hectare gegroeid is sinds de introductie van Roundup, en blijft groeien. Met name bij mais en soja.

 

Een commissie van het Congres van de VS onderzoekt de superonkruiden.

 

Sojabonenspecialist en landbouwadviseur Jeremy Ross van de universiteit van Arkansas erkent dat de laatste jaren weer meer belangstelling is voor conventionele soja, vooral sinds 'pigweed' (verschillende Amarant onkruiden worden pigweed genoemd) resistent werd. Hij vindt de Roundup Ready gewassen nog steeds goed voor sommige boerenbedrijven. “Maar er zijn boeren die zeggen: als ik toch andere bestrijdingsmiddelen dan Roundup moeten gebruiken, waarom zou ik dan het extra geld betalen voor de technologie-opslag [die de leveranciers van gentech-gewassen heffen]? Het bespaarde geld kunnen ze gebruiken om nog een extra keer te spuiten tegen schimmel of onkruid.

Boeren die gentechvrije soja verbouwden kregen eerst een toeslag, omdat er vraag was naar gentechvrije soja. Maar die toeslag zou wel eens weg kunnen vallen omdat er nu dusdanig veel conventionele soja op de markt komt dat bedrijven er geen meerprijs voor hoeven te geven.” Er zijn andere voordelen van conventionele soja. “Zo kunnen boeren bij de variëteiten van de universiteiten zelf zaden bewaren voor het volgende jaar. Dat bespaart op de zaadkosten.” Bryan Stobaugh, landbouwkundig onderzoeker aan de universiteit van Arkansas rekent de kosten voor: “Je kunt ervan uitgaan dat de kosten voor onkruidbestrijdingsmiddelen nu ongeveer gelijk zijn bij gentechvrije en bij Roundup Ready soja. Dat komt door de resistente onkruiden. Je moet wel wat extra stoffen toevoegen bij de conventionele soja maar je bespaart dan op de technologie-opslag van de genetisch gemodificeerde soja. ”

 

Stobaugh: “Ik werk met olie en eiwitten dus ik ben erg geïnteresseerd in de samenstelling van de zaden. Ik zeg graag dat boeren zich met conventionele variëteiten vrij kunnen maken van de norm, en vrij van het probleem van resistente onkruiden in deze staat. Steeds meer gras en onkruid worden resistent en nemen de akkers van Arkansas over. Er zijn nu zes belangrijke onkruiden resistent.”

 

Stobaugh en zijn collega's werken aan conventionele soja die net zo'n opbrengst en eiwitrijke olie bevatten als de gentechvariëteiten die nu op de markt zijn. De boeren vragen om hoge opbrengst en veel eiwit in de zaden. Maar ze letten ook op het juiste suikergehalte, oliegehalte, en de soorten vetzuur. Strobaugh: “We willen variëteiten die gebruikt kunnen worden om spijsolie mee te maken, maar ook variëteiten voor biobrandstoffen.”

 

In 2011 zal de universiteit de conventionele variëteit UA4910 op de markt brengen, die onder meer resistent is tegen bepaalde ziekten. Waar het bij gentech om identieke planten gaat, werken Stobaugh en zijn collega's aan genetische diversiteit om de oogsten te verbeteren net als de zaadkwaliteit, en weerstand tegen ziekten en stress door overstroming, hitte en droogte, en verzilting.
Doel is om bonen te ontwikkelen die vooral geschikt zijn voor de verschillende veldomstandigheden in Arkansas.

 

Suikerbietentelers zoeken conventioneel zaad

In de suikerbietenteelt zoeken de boeren om een andere reden naar conventioneel zaad. In 2008 vroegen drie NGO's uit de VS -The Center for Food Safety, Organic Seed Alliance en de Sierra Club- de rechter om een totaal verbod op de Roundup-resistente suikerbiet. Biologische boeren, voorstanders van voedselveiligheid en natuurbeschermers maken zich zorgen dat de genen uit de gg-bieten terecht komen in andere gewassen, in dit geval rode biet en snijbiet.
De rechter wilde geen totaal verbod instellen maar hij heeft de toelating van deze suikerbiet wel ingetrokken, omdat niet goed genoeg is onderzocht wat voor gevolgen gg-gewassen hebben voor ander voedsel en voor het milieu. Onderzoek hiernaar kan nog twee tot drie jaar duren.

Andrew Kimbrell van het Center for Food Safety is blij met de uitspraak: "Hopelijk zal het ministerie van landbouw zich in de oren knopen dat hun taak is om de boeren, de consumenten en het milieu te beschermen, en niet de belangen van corporaties zoals Monsanto."
De ASGA, de bond van Amerikaanse suikerbietentelers, hoopt op tijdelijke maatregelen waardoor in elk geval de zaadproductie kan doorgaan tijdens het onderzoek.

 

Zaadmonopolie

Gentech bieten zijn nog maar twee jaar toegelaten in de VS. Toch waarschuwen boeren dat de helft van de suiker in de VS nu al komt van genetisch gemodificeerde suikerbieten, en dat er niet genoeg conventioneel zaad is, noch de daarvoor benodigde onkruidbestrijdingsmiddelen. De rechter vindt de recente ophef niet relevant: hij heeft de toelating vorig jaar september al ingetrokken. Het ministerie had dus al lang maatregelen kunnen treffen, vindt hij.

GM Watch oppert dat Monsanto bewust de markt voor suikerbietenzaad beïnvloedt, net als in Brazilië waar boeren moeilijk aan conventioneel sojazaad kunnen komen.

Het tekort aan aanbod van conventioneel zaad wordt al jaren verwacht door waarnemers, die zien dat de meeste zaadproducenten voor mais en soja de afgelopen jaren zijn opgekocht door een klein aantal multinationals.

 

 

Luzerne

Om dezelfde redenen als bij de suikerbieten is gg-luzerne (Engelse naam: Alfalfa) sinds 2007 verboden in de VS; ook hier wordt een volledig milieuonderzoek afgewacht.

 

 

Bronnen: