Landbouw

De Commissie Genetische Modificatie COGEM kan niet positief adviseren over teelt van een genetisch gemodificeerde maïslijn van Monsanto (MON89034xMON88017). Het bedrijf heeft onvoldoende gegevens aangeleverd om mogelijke effecten op onschadelijke niet-doelwitorganismen te kunnen beoordelen. Nu een dergelijk positief wetenschappelijk advies ontbreekt, is de kans aanzienlijk dat Monsanto voorlopig niet verder komt met de EU-toelatingprocedure voor teelt van deze mais in Europa.

Monsanto is het jarenlang zorgvuldig opgebouwde monopolie op landbouwzaden nu aan het cashen. De prijzen van zaden zijn soms vertienvoudigd en concurrerende zaadproducenten zijn er bijna niet meer.

Lees ook onder andere hoe tientallen koeien spoorloos verdwenen uit een langetermijn voedselproef met Bt-mais, en over de relatie tussen landbouw en broeikasgassen.

In november 2009 was er onder meer aandacht voor manipulaties bij de toelating van gg-aubergine in India, een nieuw rapport waaruit blijkt dat er meer pesticiden nodig zijn voor gg-gewassen, en kritiek op de toelating van gg-mais in mais-hotspot Mexico.

Een nieuwe studie van landbouwonderzoeker Charles Benbrook geeft aan dat in de VS van 1996 t/m 2008 144 miljoen kg meer pesticiden gebruikt zijn dan vergeleken met conventionele teelt. Dit heeft vooral met herbicide-resistente onkruiden te maken, en met het feit dat op conventionele gewassen constant steeds minder herbiciden gebruikt werden.

Op 19 oktober jongstleden meldde het Agrarisch Dagblad dat in een partij aardappelen bij een aardappelverwerker in Ter Apelkanaal (Groningen) het weekend daarvoor twintig granaten waren gevonden. Het gaat hoogstwaarschijnlijk om een locatie van aardappelzetmeelbedrijf Avebe. De granaten lagen in een ruimte waar verschillende leveranciers aardappels storten. Het is niet bekend waar de granaten vandaan komen. Avebe doet grootschalige veldproeven met genetisch gemodificeerde aardappels, onder andere in de omgeving van Ter Apelkanaal.

Eén plant, die in één land officieel maar één jaar is geteeld. Negen jaar geleden. En toch veroorzaakt die alweer genetische contaminatie van levensmiddelen. Op 8 september heeft de Duitse overheid de andere EU landen geïnformeerd dat zij niet-toegelaten genetisch gemodificeerde vlas heeft gevonden in een lading die via België uit Canada kwam (RASFF 2009.1171). De vlas (FP967/CDC, Triffid) is herbicide-tolerant -tegen een andere herbiciden dan de twee die over het algemeen in gg-gewassen gebruikt worden- en het heeft een antibiotica-resistentie-gen als marker.

In navolging van onder andere Frankrijk wil de Duitse overheid dat consumenten gemakkelijker kunnen beoordelen of voor levensmiddelen genetisch gemodiceerde organismen (ggo's) zijn gebruikt. Daarom wordt een nieuw 'Ohne Gentechnik'-logo geïntroduceerd. De Franse nationale consumentenraad lanceerde eerder dit jaar ook al een dergelijk label. Deze labels zijn vooral bedoeld voor zuivel- en vleesproducten afkomstig van dieren die gevoederd zijn met ggo's, omdat van deze productgroepen tot nu toe geen enkele eenduidige informatie aan de consument geboden wordt.

Het is al bijna vergeten, de beloften eind jaren negentig van de vorige eeuw dat alleen dankzij genetisch gemanipuleerde rijst het vitamine A tekort opgelost zou kunnen worden. En de beschuldiging dat het tegenhouden van gentech-gewassen zou leiden tot sterfte en ellende. Deze argumenten herleven nu weer via de wetenschappelijke Academie van het Vaticaan. De katholieken zelf bekijken het kritisch.

Vorige week beschreven we de positie van het Wereldnatuurfonds en Solidaridad in de Round Table for Responsible Soy (RTRS). De RTRS heeft op de bijeenkomst van 26-28 mei jl. na lang en fel onderhandelen criteria voor verantwoorde soja aangenomen. Hieronder vallen naast milieumaatregelen ook onder andere het verzorgen van goede werkomstandigheden, overleg met omwonenden, en het voorkomen van erosie.

Het Wereldnatuurfonds en Solidaridad steunen een label voor verantwoorde soja. De criteria voor deze soja staan ter discussie, omdat deze o.a. Roundup Ready soja toestaan. Daarmee staat de steun van deze organisaties aan het label ter discussie.

De Raad van State heeft op 7 maart de vergunningen vernietigd voor de veldproeven die BASF vorig jaar begonnen was met drie verschillende gentech-aardappelen in Drente en Gelderland. Greenpeace had bezwaar aangetekend en werd in het gelijk gesteld.

(Uit Agrarisch Dagblad) Avebe heeft een toelating aangevraagd voor de teelt van het genetisch veranderde aardappelras Modena.

Agro-ecologie, een antwoord op de crisis

4 maart 2009 (MO) - ‘Velen, president Obama op kop, hebben het over een New Green Deal als antwoord op de crisis. Ze verwijzen dan naar projecten voor groene energie en naar groene jobs. Dat is prima, maar niemand heeft het over het landbouwmodel en de manier waarop we in ons voedsel voorzien. Dat zou eveneens onderdeel moeten zijn van zo’n New Green Deal.’ Dat stelde Europarlementslid David Hammerstein gisteren op de conferentie “Duurzame landbouw, een vernieuwend paradigma”.

In het NRC Handelsblad van 17 april (1) beantwoordt journalist Hidde Boersma de vraag of genmaïs nodig is in strijd tegen honger met een (erg emotioneel) “ja”. Volgens de titel in de gedrukte krant verwijt honger aan “milieufanaten” en vindt dat er niets mis is met genmaïs, volgens de online-versie vind hij dat Greenpeace en Milieudefensie tegen gehouden moeten worden, dat de "dogmatische milieuorganisaties hun oogkleppen" af moeten doen.
Maar het zijn juist de argumenten van Boersma zelf, die niet op feiten gebaseerd zijn.
Een commentaar van Antje Lorch.

BERLIJN/HAMBURG, 14 april (Reuters) - Duitsland staat op het punt de teelt en verkoop van ggo-maïs te verbieden. Het verbod betreft MON810 maïs, die daardoor niet meer voor dit teeltseizoen gezaaid mag worden, zei de Duitse landbouwminister Ilse Aigner vandaag in een persconferentie.

De EU heeft aangekondigd dat de onkruidverdelger glufosinaat binnenkort verboden wordt, maar trekt daaruit geen conclusies over de vele gentechgewassen die afhankelijk zijn van glufosinaat. De verwerking van deze gewassen in ons voedsel stimuleert glufosinaat-gebruik in het land waar het gewas vandaan komt. De teelt van Bt11- en 1507-maïs in de EU, die de Europese Commissie graag zo snel mogelijk wil toelaten, zal illegaal glufosinaat-gebruik hier in de hand werken. Ook Bayer, de producent van zowel glufosinaat als de glufosinaat-afhankelijke gentechgewassen, trekt nog geen consequenties uit het glufosinaat-verbod. Integendeel, het bedrijf heeft een vergunningaanvraag bij de EU liggen om ook glufosinaat-afhankelijke gentechrijst te mogen importeren. Bovendien heeft Bayer kortgeleden een tweede, meer geconcentreerde vorm van glufosinaat op de markt gebracht onder de naam Ignite, naast het bestaande Liberty.

In Duitsland is sinds 14 april de verkoop en teelt van Monsanto's gg-maïs MON810 verboden. De beslissing van landbouwminister Aigner kwam net op tijd voor de start van de zaaiperiode voor maïs in de komende dagen. Er stonden zo'n 3700 ha voor MON810-teelt geregistreerd.
Minister Aigner had in de afgelopen weken de relevante autoriteiten voor landbouw, voedselveiligheid, milieu en natuur hun beoordeling van MON810 gevraagd nadat Monsanto eind maart hun monitoring-rapport voor 2008 ingeleverd had. Omdat de verschillende beoordelingen geen eenduidig beeld gaven en bovendien meer recent wetenschappelijk onderzoek effecten op zogenoemde niet-doelwitorganismen zoals waterorganismen en lieveheersbeestjes liet zien, heeft de minister met een beroep op de zogenoemde vrijwaringsclausules in de Duitse gentechnologie-wet en artikel 23 van de Europese richtlijn 2001/18, teelt en verkoop verboden.

Op 4 december 2008 besloten de EU-milieuministers dat er een beter systeem moet komen om de risico's van genetisch gemanipuleerde planten te bepalen. De ministers willen vooral dat de lange-termijneffecten onderzocht worden, en dat de Europese voedselautoriteit EFSA meer aandacht geeft aan de inbreng van EU-lidstaten.

Er zal minder gentech-mais type MON810 worden geteeld in de EU. Niet
alleen grote delen van de bevolking maar ook meer en meer overheden
maken duidelijk dat zij het nut ervan niet zien, of niet voldoende.
Luxemburg is het vijfde EU-land dat MON810 wil verbieden, en ook in het
Duitse parlement wordt serieus over het stoppen van de teelt gesproken.

Een tweedaagse bijeenkomst van vertegenwoordigers van GMO-vrije regio's en gemeenten, van boeren, consumenten, milieu- en andere organisaties om ervaring en kennis uit te wisselen op het gebied van gentechvrije landbouw en zelfbeschikking van regio's. 19&20 April 2007, Brussel, Belgie