Effecten MON810-mais op afweersysteem muizen

Het onderzoek werd uitgevoerd door het Nationale Instituut voor Onderzoek naar Eten en Voeding van de Italiaanse overheid en is gepubliceerd in het Journal of Agricultural Food Chemistry. In de studie werden groepjes jonge en oude muizen gedurende 30 of 90 dagen gevoerd met een dieet dat ofwel MON810 bevatte, ofwel gangbare mais van de ouderlijke lijn van deze gentechmais (bijna identieke mais dus), ofwel mengvoer van gentechvrije mais. De laatste twee voedermethoden dienden als controle. In vergelijking met deze controlegroepen hadden de muizen die de gentechmais MON810 hadden gegeten significant afwijkende percentages lymfocyten (witte bloedlichaampjes) in darmen, milt en bloed en een toename in verschillende cytokinen (afweereiwitten) in het bloed. Deze lichamelijke veranderingen duiden op het ontstaan van afweerreacties en werden niet gevonden in de muizen die MON810 niet hadden gegeten. Dit wijst erop dat de MON810 deze negatieve reacties heeft veroorzaakt.

Om andere oorzaken van mogelijke verschillen tussen de experimentele groep en de controlegroepen uit te kunnen sluiten, werden de MON810 en de gangbare controlemais tegelijkertijd op naast elkaar gelegen velden geteeld en waren ze dus blootgesteld aan dezelfde weersomstandigheden en dergelijke. Tevens werden de gentechmais en de gentechvrije mais gecontroleerd op hun voedingswaarden om die gelijk te houden. Ook andere factoren zijn meegenomen in de analyse van de voedingsresultaten om alternatieve verklaringen voor de gevonden verschillen uit te kunnen sluiten. Conclusie: de geobserveerde veranderingen in het immuunsysteem van de proefdieren zijn hoogst waarschijnlijk veroorzaakt door het inbrengen van het Bt-genconstruct in de maiscel.

De gevonden verstoringen van het immuunsysteem krijgen onder andere betekenis als ze geplaatst worden naast onderzoek van andere auteurs. Deze analyseerden de eiwitsamenstelling van de MON810 mais en brachten 43 eiwitten aan het licht die minder of juist meer voorkwamen in de cellen van MON810 mais in vergelijking met de gewone oudermaisplanten. Een van de "nieuwe" stoffen was een bekend allergeen eiwit dat niet in de ouderplanten voorkwam. Deze onderzoekers vermoeden dat ook de veranderde eiwitsamenstelling het gevolg is van het inbrengen van het Bt-genconstruct.

De uitvoerders van de muizenstudie hebben uit hun onderzoek geconcludeerd dat de consumptie van MON810 mais veranderingen veroorzaakt in de afweerreacties in darmen, milt en bloed van kwetsbare (jonge en oude) muizen. Verder onderzoek zal moeten uitwijzen of deze veranderingen de aanzet zijn van daadwerkelijke negatieve gezondheidseffecten, maar het is volgens hen in ieder geval wel van belang om bij beoordelingen van de veiligheid van gentechgewassen expliciet effecten op afweersystemen in de ingewanden en de leeftijd van de consument mee te nemen. Daarbij moet inname van het gehele GGO getest worden, niet alleen van het eiwit dat door het ingebrachte genconstruct geproduceerd wordt, zoals dat nu vaak gebeurt.

Naar aanleiding van deze en andere voedingsexperimenten (1) uiten organisaties als het Third World Network en I-SiS hun bezorgheid over de veiligheid van gentechproducten in de voedselketen. Er moet volgens hen terughoudender gehandeld worden in de toelating van GGO's voor consumptie door mens en dier.

1) 1. Velimirov A, Binter C and Zentek J. Biological effects of transgenic maize NK603xMON810 fed in long term reproduction studies in mice. Report, Forschungsberichte der Sektion IV, Band 3. Institut für Ernährung, and Forschungsinttitut für biologischen Landbau, Vienna, Austria, November 2008.