Patentenupdate uit Muenchen
Het Europees patent op een “gewone” broccoli zal niet worden ingetrokken. De kwestie van de door Monsanto gepatenteerde tomaat heeft het Patentbureau doorgeschoven naar de eigen Commissie voor Hoger Beroep. Ruim driehonderd boeren, campagnevoerders en activisten van de No patent on Seeds-coalitie verzamelden zich eind oktober voor een protest buiten het hoofdkantoor van het Europees Patentbureau EPO in Munchen. Ze hadden metershoog opblaasbaasbaar fruit en landbouwmachines bij zich om aandacht te vestigen op de uitverkoop van de meest noodzakelijke dagelijkse benodigdheden: voedsel.
26 oktober 2011 was de datum waarop in het Europees Patent Bureau in Munchen een lang verwachte publieke hoorzitting zou gaan plaatsvinden over het patent van het Britse Plant Bioscience op een “gewone”, maar extra gezonde broccoli. Concurrent Syngenta had bezwaar aangetekend tegen het patent.
De broccoli, beschermd onder patent EP 1069819, is verkregen via conventionele veredeling. Tot ieders verrassing heeft Syngenta op het laatste moment de EPO verzocht de hoorzitting te schrappen. De EPO gaf gehoor aan dit verzoek, hetgeen betekent dat het broccolipatent, op een paar kleine aanpassingen na, gehandhaafd blijft. Monsanto gaat het zaadgoed van deze broccoli met de merknaam Beneforté vermarkten via de Nederlandse dochteronderneming Seminis. De broccoli is ontwikkeld in een Brits publiek gefinancierd onderzoeksproject door wetenschappers van het Institute of Food Research en het John Innes Centre.
Maatschappelijke organisaties hadden aangekondige deze dag te komen demonstreren tegen patenten op dieren en planten. Volgens Ruth Tippe van de internationale "No Patents on Seeds"-coalitie is het schrappen van de zitting geen toeval: "Het patentbureau en de industrie treden niet graag naar buiten, en proberen op deze manier protesten te voorkomen.” Op de tegendemonstratie zou onder meer de Duitse minister van Landbouw komen spreken.
Tomaten en broccoli: patententestcase
Het patent op broccoli staat bekend als 'testcase'. Het gaat in dit geval om conventioneel veredelde broccoli met een hoger dan gemiddeld gehalte aan glucosinolaat, een stof waaraan een preventieve werking tegen kanker wordt toegeschreven. Het patent bestrijkt niet de veredelingsmethode, maar wel alle andere aspecten van de broccoli.
De controversiële een gepatenteerde broccolisoort ligt sinds oktober 2011 in de Engelse supermarkt. In 2012 moet er een Europese “lancering” plaatsvinden. De groente wordt door keten Marks & Spencer aangeprezen als "naturally better", en de prijs is aanzienlijk hoger dan die van gewone broccoli. Zonder het patent zouden andere veredelaars deze broccoli verder kunnen verbeteren en zouden consumenten meer keuze hebben tussen verschillende producenten. Een patent sluit dergelijke ontwikkeling echter uit.
Op 8 november 2011 besloot de EPO over een andere precedent scheppende patentzaak: het octrooi op tomaten dat Monsanto heeft aangevraagd (EP 1026942) moet door de Enlarged Board of Appeal besproken worden. Dit is het hoogste orgaan binnen de EPO. Met dit besluit geeft het Patentbureau gehoor aan de oproepen van critici. Blijkbaar heeft de EPO behoefte aan een principiële uitspraak over haar huidige praktijk van patenttoewijzing bij conventionele voedingsgewassen en dieren.
"Patent everything"
Voor zover bekend zijn er inmiddels meer dan 100 Europese patenten verleend op gangbare groente- en fruitvarieteiten, en het aantal patentaanvragen voor gangbaar voedsel stijgt enorm. Recent onderzoek door Ruth Tippe van het initiatief No Patents on Life bracht aan het licht dat de EPO op korte termijn van plan is patenten op brood, meel en noedels (EP1331845), en op komkommer (EP1433378) te verlenen. “Als we dit niet tegenhouden rust er binnenkort patent op lucht, licht en liefde.” aldus de onderzoekster.
De organisatoren van de grootscheepse demonstratie op 26 oktober riepen op tot juridische actie. Volgens hen biedt de nationale wetgeving van de verschillende Europese landen genoeg mogelijkheden om patenten te bestrijden. Ook eisen ze dat de Europese overheden en ministers van Landbouw stappen ondernemen: patenten op plantenvarieteiten en op gangbare veredeling zijn niet toegestaan in Europa. Dit patent is in strijd met beide verboden. Friends of the Earth, de Duitse organisatie van agrarische familiebedrijven en de internationale No Patens on Seeds-coalitie kondigden aan de politieke druk verder op te zullen voeren.
Bronnen: No Patents on Seeds coalitie, VAS, Monsanto News Room , Johhn Innes Centre press release October 2011.
