Proefvelden met gentechmais vergund ondanks protest

De bedoeling is dat er vanaf 2007 gedurende 4 jaar op 3 locaties in Nederland veldproeven plaatsvinden met maïs die bestand is gemaakt tegen de onkruidverdelgingsmiddelen glyfosaat (Roundup) en glufosinaat en tegen de rupsen van de maïsstengelboorder en de maïswortelkever. De velden van maximaal 1 hectare moeten komen in de gemeenten Werkendam (West-Brabant), Venray (Noord-Limburg) en Haaksbergen (Overijssel).

Protest
De veldproeven hebben tot nu al behoorlijk wat weerstand opgeroepen. Een groep van 260 bezorgde burgers maakte onder aanvoering van kunstenares Miep Bos bezwaar. Ook Greenpeace diende een reeks bedenkingen in bij VROM. De milieuorganisatie vindt o.a. dat de proeflokaties niet exact genoeg worden bekend gemaakt, waardoor omwonenden niet goed bezwaar kunnen maken.
Ook wordt er in de beoordeling van de aanvraag onterecht van uit gegaan dat de Bt-gifstoffen die 2 van de 3 te testen gentechgewassen produceren niet schadelijk zullen zijn voor onschuldige insecten en bodemleven. Dit in weerwil van een groeiend aantal onderzoeken dat de schadelijkheid voor nuttige niet-doelwitorganismen juist aantoont, aldus Greenpeace.
In de betrokken gemeenten ontstond onrust en verontwaardiging onder de inwoners over het ervaren gevoel van gebrek aan inspraak. Niet beducht op de mogelijkheid van veldproeven met gentechgewassen hadden inwoners de advertentie met de voorlopige beschikking (bekendmaking van de intentie vergunning te verlenen) van VROM over het hoofd gezien. Daardoor heeft tenminste een inwoneres van Werkendam geen bezwaar kunnen maken.

VROM heeft in reactie op het protest en de zorgen vanuit de samenleving enigszins strengere veiligheidsmaatregelen geëist aan de uitvoering van de proef. Toch heeft het ministerie toestemming gegeven zoals het tot nu toe telkens heeft gedaan bij veldproefaanvragen. Greenpeace heeft aangekondigd via juridische wegen de proef tegen te willen houden. Er kan nog tot 8 mei beroep aangetekend worden bij de Raad van State. Omdat Greenpeace een voorlopige voorziening heeft gevraagd mag Pioneer de mais niet inzaaien, totdat de voorzieningenrechter hierover uitspraak heeft gedaan. De datum van deze zitting staat nog niet vast.

In de gemeenten hebben de veldproeven tot behoorlijk wat discussie geleid. De gemeenten zelf hebben echter geen formele zeggenschap over het plaatsvinden van veldproeven binnen hun grenzen. Besturen worden zelfs niet ingelicht over de exacte locaties. Alleen boeren in de directe omgeving worden geïnformeerd om teelt van gewone maïs op voldoende afstand te houden ter voorkoming van besmetting. Vergunningaanvragen voor introducties in het milieu van experimentele ggo’s worden behandeld door het bureau GGO van VROM. [www.vrom.nl/ggo-vergunningverlening] Toelating van commerciële toepassingen wordt op EU niveau beoordeeld en besloten.
Maar het gemeentebestuur kan natuurlijk wel voor de belangen van bezorgde inwoners opkomen door VROM te schrijven of informatie te verstrekken. Dat heeft de gemeente Werkendam bijvoorbeeld gedaan met betrekking tot deze veldproeven van Pioneer. Vorig jaar trok de gemeente Meerlo-Wanssum (Noord-Limburg, naast Venray) aan de bel bij VROM nadat ze pas door een protestactie op de hoogte kwam van de aanwezigheid van een gentechveld binnen haar grenzen voor zogenoemd coexistentie-onderzoek van het ministerie van Landbouw. Dit jaar schijnt er geen proefveld meer te komen in deze gemeente. Dit lijkt erop te duiden dat VROM en LNV wel gevoelig kunnen zijn voor standpunten van gemeentebesturen t.a.v. gentechteelt binnen hun grenzen.