ISAAA-cijfers: Beperkte groei gentechteelt in 2009, afname in EU

Het gezamenlijke areaal aan gg-gewassen bestreek in 2009 net 2.7% van het totale landbouwareaal. [2] Zeer weinig van deze productie werd direct aangewend om mensen te voeden, aangezien het voornamelijk gaat om veevoer (gg-mais, -soja en -koolzaad), grootschalige agrobrandstoffen (gg-mais, -soja en -koolzaad) of om de productie van katoen.

Alleen al de uitbreiding van gg-mais in Brazilie nam meer dan 60% van toegenomen 9 miljoen hectaren ggo-teelt voor zijn rekening. In zeven andere landen nam de ggo-teelt juist af vergeleken met 2008, waaronder twee door de ISAAA aangeduid als "mega"-landen:

• China's ggo-areaal nam af met 3%;
• Paraguay’s ggo-areaal nam af met 19%.

Het enige andere land met een significante groei was India, waar de teelt van bt-katoen uitbreiddde. Echter, de biotechindustrie ervoer een scherpe tegenvaller recentelijk toen de Indiase regering een moratorium instelde tegen de goedkeuring van Bt-brinjal (aubergine) voor commerciele teelt in afwachting van verdere wetenschappelijke onderzoek naar de veiligheid en kruisbestuiving. Die beslissing volgde op maandenlange, massale protesten in het hele land. [3]

Wereldwijd blijven dezelfde zes landen de teelt van gg-gewassen domineren: VS, Brazilie, Argentinie, India, Canada en China produceerden bijna 95% van alle gg-gewassen, terwijl de overgebleven productie in 20 andere landen laag blijft. Een gewas, genetisch gemodificeerde herbicide-tolerante sojabonen (voornamelijk Monsanto’s Roundup Ready), nam 52% van alle teelt voor zijn rekening. In totaal bestreken gg-sojabonen, -mais, -katoen en -koolzaad 99% van de ggo-aanplant, daarmee demonstrerend dat geen nieuwe gg-gewassen op enige schaal geintroduceerd zijn sinds het begin van de commerciele ggo-teelt.

De VS telt het grootste aantal verschillende ggo-varieteiten. Echter, However, deregulering (toelating) van gg herbicide-tolerante alfalfa en gg-suikerbiet is uitgesteld door Amerikaanse rechtbanken omdat de US Environmental Protection Agency [4] verzuimd had een milieu-effectrapportage te maken.
Het rapport van de ISAAA besteedt geen aandacht aan glyfosaatresistentie bij onkruiden, wat toch een groot probleem is geworden bij de teelt de herbicide-tolerante gg-gewassen in Noord- en Zuid-Amerika. [5] Meer onkruidverdelgingsmiddelen worden gebruikt in de strijd tegen dit probleem, en de hoeveelheid herbiciden dat jaarlijks in de VS wordt gebruikt, neemt toe sinds de introductie van deze gewassen in 1996. [6]

In Europa vindt de teelt van gg-mais (het enige gg-gewas toegelaten voor teelt) voornamelijk plaats in Spanje, maar het areaal nam af met 4% in 2009. Cijfers van ISAAA voor de EU tonen aan dat deze afname plaatsvond in vijf van de zeven primaire maisproductieregio's in Spanje [7] – een afname die in sommige gebieden al begon in 2004. Elders in Europa daalde het gg-maisareaal voor het tweede opeenvolgende jaar:

• Duitsland: ggo-teelt daalde met 100% als gevolg van een teeltverbod ingevoerd in 2009;
• Tsjechië: een daling van 31%;
• Roemenie: een daling van 57%;
• Slovakije: een daling van 54%.

Het areaal in Polen bleef gelijk in 2009. Vijf andere Eu-landen hebben een teeltverbod voor Monsanto's gg-mais. [8] Milieuorganisatie Friends of the Earth Europe meldt dat in Europa in 2009 voor het vijfde opeenvolgende jaar het ggo-areaal is afgenomen, met een reductie van meer dan 10% ten opzichte van 2008. Dit reflecteert de blijvende politieke en publieke onrust over negatieve effecten van ggo's, vindt FoE Europe. Met de invoering van het teeltverbod in Duitsland bestreken ggo's in Europa minder dan 0.05% van het totale landbouwareaal in 2009. Woordvoerder van Friends of the Earth Europe, Kirtana Chandrasekaran: “Het aantal gentechvelden in Europa blijft afnemen, terwijl tegelijkertijf meer en meer Europeanen een landbouwbenadering eisen waar zowel de mensen als de planeet baat bij heeft. Europese regeringen zouden er goed aan doen gg-gewassen te vermijden in de strijd tegen klimaatverandering en in plaats daarvan hun energie steken in het stimuleren van planeet- en mensvriendelijke landbouw.”

Recent gepubliceerde cijfers laten zien hoeveel gg-gewassen worden gebruikt voor agrobrandstof (biobrandstof) in plaats van om mensen te voeden. In 2008 12.2 miljoen hectaren ggo-teelt in de VS werd gebruikt als brandstof (19.5% van het ggo-areaal in de VS en 10% van het wereldwijde ggo-areaal). [9] De meerderheid hiervan was mais die omgezet werd in ethanol. In Latijns-Amerika worden ook gg-mais en -soja geteelt voor agrobrandstoffen, maar gedetailleerde gegevens zijn niet beschikbaar.

Afrika blijft gg-gewassen afhouden met slechts drie landen met ggo-teelt. ISAAA claimt een grote toename aan bt-katoen in Burkina Faso. Echter, volgens berichten is de prijs van bt-katoenzaden in Burkino Faso is meer dan een derde hoger dan de totale inputkosten van non-gmkatoenboeren in andere delen van West-Afrika [10]. Een recente studie naar bt-katoengewassen toont sterk bewijs dat veel arme boeren "volledig omzeild waren" en daardoor helemaal geen voordeel haalden uit de gg-zaden. [11]

Het percentage kleine boeren die ggo's telen blijft erg laag op 2.75% van de 513 miljoen [12] wereldwijd. Via Campesina – het wereldwijde netwerk van kleine boeren – heeft gg-gewassen afgewezen. [13]

Pete Riley van GM Freeze zegt in reactie op dit rapport: "De wereld blijft vragen om en rekeningen op non-gg-gewassen, met meer dan 97% van het landbouwareaal dat non-ggo produceert. Ondertussen gaat de gentechindustrie door met voornamelijk veevoer en agrobrandstoffen te produceren. Het gebrek aan etikettering van voedingsproducten van met ggo's gevoerde dieren, houdt de meerderheid van de bevolking onwetend en maakt het mogelijk dat de handel in gg-mais en -sojabonen voor veevoer maar doorgaat. Het ISAAA-rapport toont aan dat in veel landen de roep om gg-gewassen tanende is, en de groei die ze claimen komt slechts van een handvol landen. De bewering dat kleine boeren profijt hebben van ggo's blijft bij nader analyse niet overeind.

"Wat de wereld nodig heeft, is een heroverweging van de inzet van ons geld en hersenen. We moeten weg van de dure ggo-modellen die aansturen op intensieve, koolstof slorpende productiesystemen, richting agro-ecologische methoden die lokale, natuurlijke grondstoffen gebruiken en de gecombineerde kennis van boeren en wetenschappers inzetten om gewassen te produceren zonder de planeet te slopen."

Op dezelfde dag dat de industrie de jaarcijfers van ggo-teelt publiceert, lanceerde de milieuorganisatie Friends of the Earth International een rapport dat aantoont dat de biotechindustrie's aanspraken over de bijdrage van genetisch gemodificeerde gewassen in de strijd tegen klimaatverandering zowel overdreven als prematuur zijn. [14] Het rapport ‘Who Benefits from GM Crops’ ('Wie profiteert van gg-gewassen') onderzoekt het bewijs voor deze claims en onthult dat gg-gewassen feitelijk de CO2-uitstoot zouden kunnen doen toenemen, en tegelijkertijd falen in het voeden van de wereld. Dit doordat gg-gewassen verantwoordelijk zijn voor gigantische toenames in het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de VS en Zuid-Amerika, daarmee gepaard gaande een toename van gebruik van fossiele brandstoffen. De teelt van gg-soja voor voer voor de veeindustrie draagt ook bij aan wijdverbreide ontbossing in Zuid-Amerika. [15]
Blijvende zorgen over de negatieve effecten van gg-gewassen leiden ertoe dat veel regeringen nog steeds terughoudend zijn in de introductie van ggo's. India heeft een moratorium ingevoerd op de teelt van het eerste gg-voedselgewas in het land als gevolg van wijdverbreide bezorgdheid over sociaal-economische, milieu- en gezondheidseffecten.
Friends of the Earth zit in haar persbericht op dezelfde lijn als GM Freeze: "Ondanks decennialang onderzoek is er nog steeds geen enkel commercieel gg-gewas met verhoogde opbrengst, droogte- of zouttolerantie, verbeterde voedingswaarde of een andere nuttige eigenschap die de biotechbedrijven al tijden belooft. [16] Gg-gewassen belemmeren bovendien de ontwikkeling van echte oplossingen voor honger en klimaatverandering door fondsen daarvoor uit te drogen en toegang voor boeren tot zaden en kennis in te perken. Biologische landbouw en traditionele kennis zijn erkend als sleutels tot het aanpakken van deze uitdagingen. [17]"
***
Meer Engelstalige informatie over de keten van negatieve effecten van gg-sojateelt in Zuid-Amerika voor de Europese veeindustrie:
http://www.feedingfactoryfarms.org/
http://lasojamata.iskra.net
Nederlandstalige informatie:
http://www.stopfoutveevoer.nl/home
http://www.aseed.net/soja
***

Bronnen:

persbericht GM Freeze, 23 februari 2010

Persbericht Friends of the Earth Europe, 23 februari 2010

Noten

1. ISAAA (International Service for the Acquisition of Ag-biotech Applications), Brief No 41, Global status of Commercialized Biotech/GM Crops 2009. ISAAA "deelt de voordelen van gewasbiotechnologie met verschillende belanghebbenden, met het bijzonder boeren met weinig middelen in ontwikkelingslanden, door middel van kennisdeelinitiatieven en overdracht van geoctrooieerde biotechnologische toepassingen". ISAAA wordt gefinancierd door de voornaamste biotechbedrijven, industrie-organisaties, USAID en USDA, het Amerikaanse Ministerie van Landbouw (zie http://www.isaaa.org/inbrief/donors/default.asp). Het huidige rapport is gesponsord door twee banken: Fondazione Bussolera in Branca, Italy en Ibercaja in Spain.
2. Volgens de ISAAA bestreken gg-gewassen 134 miljoen hectaren in 2009. Dit maakt deel uit van het totale landbouwareaal van meer dan 4.9 miljard hectaren (bron FAO).
3. Zie www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/7196372/India-drops-GM-food-plans.html

4. Zie www.ca9.uscourts.gov/datastore/opinions/2009/06/24/07-16458.pdf
en www.earthjustice.org/library/legal_docs/9-21-09-order.pdf
5. Zie www.gmfreeze.org/uploads/resistance_short_final.pdf
6. Zie www.organic-center.org/science.pest.php?action=view&report_id=159
7. Zie tabel 36 van het ISAAA rapport. In sommige gebieden begon de vraag naar gg-gewassen al enkele jaren geleden te tanen – in Madrid nam het af met 90% sinds een piek in 2004 en in Castilla-La-Mancha met 62% in dezelfde periode.
8. Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Griekenland, HOngarije en Luxemburg hebben een teeltverbod ingestelt op Monsanto’s Bt mais MON810 vanwege bezorgdheid over gezondheid en milieu.
9. Zie checkbiotech.org/node/27660
10. Zie www.grain.org/research/contamination.cfm?id=84
11. Glover, D, 2009. Underlying promise: Agricultural Biotechnology’s Pro-Poor Narrative Ten Years on. STEPS Centre, University of Sussex.
12. Von Braum, J, 2008. Poverty, Climate Change, Rising Food Prices and Small farmers. Presentation to the International Fund for Agricultural Development Rome, April 2008. See www.ifad.org/gbdocs/repl/8/ii/e/presentations/IFAD_21-04-08.pps
13. Zie www.viacampesina.org/main_en/index.php?option=com_content&task=view&id=721&Itemid=37

14. The Friends of the Earth International report ‘Who Benefits from GM Crops’
15. Recent US Department of Agriculture data has shown that in 2008, GM crops in the US required over 26% more kilograms of pesticides per hectare than conventional varieties. A 2007 study by a Brazilian governmental agency found that the use of glyphosate increased 80 per cent from 2000 to 2005. In Argentina, more than two hundred thousand hectares of native forest disappear every year, mainly due to the expansion of GM soy plantations.
16. 99% of biotech agriculture consists of four crops with just two traits, herbicide-tolerance and/or insect-resistance. The vast majority of GM crops in the pipeline are also herbicide tolerant or insect resistant crops.
17. UNEP, 2008 Organic Agriculture and Food Security in Africa.
IAASTD, 2008 Agriculture at a Crossroads Key findings,