Bezwaar ingediend tegen varkenspatent
Op 15 april heeft de organisatie No Patents on Seeds een bezwaarschrift tegen het beruchte patent op varkens overhandigd aan het Europees Patent Bureau in München. Het patent, verleend in 2008, stond oorspronkelijk op naam van Monsanto maar is inmiddels doorverkocht aan Newsham Choice Genetics. Zo’n 50 organisaties en 5000 personen zijn de indieners van het bezwaarschrift. De overhandiging ging gepaard met een demonstratie van meer dan 1000 boeren, vergezeld van maatschappelijke organisaties. Dit is de grootste demonstratie tot nu toe in Europa over dit onderwerp.
De organisatie No Patents on Seeds zet zich in voor een wereldwijd verbod op patenten op levende planten en dieren, omdat daarmee de voedselketen in handen van grote bedrijven komt en de rechten van boeren en tuinders sterk ingeperkt worden. Niet alleen op genetisch gemodificeerde planten en dieren worden patenten verleend, ook op gewone koeien, varkens, sla en tomaten waarvan een bedrijf bijvoorbeeld een stuk DNA heeft onderzocht of een bepaalde teeltmethode bedacht. Het Europees Patent Bureau heeft vele honderden patenten verleend op gentech-planten en ‑dieren, maar inmiddels ook tientallen op gewone planten en dieren. Berucht zijn de patentaanvragen op varkens van Monsanto: het bedrijf heeft vanaf 2005 een twaalftal patenten aangevraagd op varkens en fokmethoden daarvoor. Monsanto combineerde daarin een aantal elementen van gangbare fokmethoden die tot winstgevende resultaten leiden; de patentaanvragen maken echter ook aanspraak op de dieren zelf, zelfs op hele kudden varkens. (Het aantal aanvragen voor een patent is altijd vele malen groter dan het aantal patenten dat feitelijk verleend wordt: dat komt doordat bedrijven het recht op een uitvinding snel willen vastleggen, maar daarna pas gaan bedenken of ze er werkelijk gebruik van gaan maken. De voortzetting van de verleningsprocedure is duur en een bedrijf beslist pas later of het dat wil. Bij verlening is de uitvinding echter met terugwerkende kracht vanaf de datum van de aanvraag beschermd.) Eén van de varkenspatent-aanvragen is inmiddels gehonoreerd in Europa: op 16 juli 2008 verleende het Europees Patent Bureau het patent EP1651777, overigens nadat het Bureau enkele van de vele aanspraken beperkt of geschrapt had.
Monsanto was echter in 2007 uit de varkensfokkerij gestapt en had al zijn activiteiten op dit gebied, inclusief de patentrechten, verkocht aan Newsham Choice Genetics. Newsham, dat zeer actief is in deze branche, is dan ook de eigenaar van het patent en heeft ook de overige kennis van varkens die Monsanto bezat, overgenomen.
Binnen negen maanden kan bezwaar aangetekend worden tegen een verleend patent. No Patents on Seeds nam daartoe samen met Greenpeace en Duitse boerenorganisaties het initiatief. Ongeveer 50 andere organisaties en 5000 personen ondertekenden het bezwaarschrift eveneens, dat op 15 april ingediend werd in München, vergezeld van een grote demonstratie. Het bezwaarschrift stelt op technische grond dat de gepatenteerde fokmethode geen nieuwe uitvinding is en bovendien onvoldoende nauwkeurig beschreven is; op ethische grond stelt het dat het patent de wederrechtelijke toeëigening van fundamentele voedselbronnen tot doel heeft en de voedselzekerheid zal bedreigen. Volgens het Europees Patent Bureau zelf (http://www.epo.org/about-us/press/releases/archive/2009/20090409.html) leidt een bezwaar in meer dan twee derde van de gevallen ertoe dat een patent geheel of gedeeltelijk herroepen wordt.
No Patents on Seeds roept daarnaast de EU en haar lidstaten op om hun patentwetgeving nader te preciseren met ondubbelzinnige verboden en deze wetten beter te handhaven.
Meer informatie:
No Patents on Seeds: http://www.no-patents-on-seeds.org/index.php?lang=en
Newsham en Monsanto over de verkoop: http://www.newsham.com/Newsham/news.aspx?Newsham=WebPointID%3d23%26NewsStoryID%3d2%26 en http://www.monsanto.com/monsanto_today/for_the_record/pig_patent.asp
