Onafhankelijke wetenschappers bundelen krachten
In Tromsø (Noorwegen) gaat deze zomer een serie congressen van start over de beoordeling van de risico’s en de veiligheid van genetisch gemodificeerde organismen (GGOs). Tegelijkertijd en eveneens in Tromsø wordt een Europees netwerk van onafhankelijke wetenschappers opgericht, dat zich zal richten op de wetenschappelijke kwaliteit van het GGO-onderzoek. Beide initiatieven kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het doorbreken van de politieke patstelling rond de toelating van GGOs in de EU. Het wetenschappelijk onderzoek naar de veiligheid van GGOs vormt namelijk de kern van deze al jaren voortdurende patstelling.
Regelmatig worden nieuwe GGOs toegelaten in de EU voor gebruik in voedsel, ondanks het feit dat een deel van de lidstaten zich daar nadrukkelijk tegen verzet. De Europese Commissie, die bij de individuele toelatingen het laatste woord heeft, steunt uitsluitend op de risicobeoordelingen door de Europese Voedselveiligheidsautoriteit. Deze beoordelingen zijn op hun beurt uitsluitend op onderzoek van de producent gebaseerd en zijn zonder uitzondering positief. Daarmee verzuimt de EC om haar wettelijke rol van risicobeheerder te spelen: in deze functie dient ze ook andere factoren te betrekken in haar toelatingsbesluiten, namelijk de wetenschappelijke onzekerheid in het EFSA-oordeel, onafhankelijk onderzoek, de haalbaarheid van controle, de mening van de lidstaten, de publieke opinie, ethische, sociale en economische overwegingen en het voorzorgprincipe. De EC en de EFSA krijgen hier al jaren kritiek over van bepaalde lidstaten, kritische wetenschappers, milieu-, consumenten- en boerenorganisaties, die een correcte uitvoering van de gentechwetgeving eisen. In deze politieke patstelling is feitelijk sinds de voltooiïng van de huidige wetgeving in 2004 niets meer veranderd.
Het Noorse GenØk – Centrum voor Bioveiligheid van professor Terje Traavik in Tromsø zal eind augustus de gastheer zijn van het eerste “Gateways Partners Symposium over bioveiligheid” (http://www.gentech.nl/agenda/23_26_august_2009_conference_on_biosafety). De Gateways Partners zijn vijf wetenschappelijke instellingen die samenwerken in het bioveiligheids-onderzoek: GenØk zelf, Third World Network (Maleisië), het Centrum voor Geïntegreerd Onderzoek naar Bioveiligheid van de Universiteit van Canterbury (Nieuw Zeeland) en het Nanjing Instituut voor Milieuwetenschappen van SEPA (China). Het internationale congres zal de grenzen van de sociale, biologische, economische, juridische en culturele implicaties van de verspreiding van transgenen onderzoeken.
In december 2008 heeft in Berlijn een eerste ontmoeting plaatsgevonden van onafhankelijke wetenschappers die de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek in het algemeen willen bevorderen en bewaken tegen belangenverstrengeling en verkokering. In augustus zullen zij in Tromsø formeel een netwerk oprichten om dit belang te behartigen. Zij zullen zich onder andere richten op onderzoek naar de veiligheid en risico’s van GGOs.
