KU Leuven ontslaat wetenschapper wegens protest tegen GGO’s
Barbara Van Dyck, onderzoekster aan de KULeuven, is door deze universiteit ontslagen vanwege haar aanwezigheid bij en haar mening over een actie van de Field Liberation Movement van zondag 29 mei. De actie was gericht tegen het toelaten van genetisch gemodificeerde organismen. Tijdens deze actie werden op een publieke en vreedzame manier genetisch gemanipuleerde aardappelen vervangen door natuurlijke varianten op het proefveld van Wetteren.
Met dit ontslag handelt de KU Leuven in strijd met de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van wetenschappelijk onderzoek. De handelwijze van de universiteit doet denken aan het Duitse Berufsverbot, zoals dat na 1972 werd ingesteld, en later door het Europese hof voor de Rechten van de Mens werd veroordeeld. Ook zet de Koninklijke Universiteit Leuven met deze handelwijze een actieve stap in de richting van criminalisering van milieu-activisten, en maakt daarmee de wetenschappelijke instelling tot een politiek instrument. Collega-wetenschappers hebben uit protest tegen het ontslag van van Dyck een brief opgesteld gericht aan het universiteitsbestuur.Zij roepen op deze mede te ondertekenen.
De actie had tot doel het maatschappelijk debat in België over de wenselijkheid en noodzaak van ggo's in de landbouw en voedselketen aan te wakkeren. Ook de rol en onafhankelijkheid van biotechnologische wetenschap moest onderwerp zijn van discussie. Dat is tot nu toe goed gelukt. In de aanloop naar de aankondigde veldbevrijding deden allerlei belanghebbende partijen zoals grote en kleine boerenorganisaties, de biologische sector, maatschappelijke organisaties en de uitvoerder van de veldproef, het Vlaams Instituut voor Biotechnologie VIB, uitspraken.
De actie deed en doet veel stof opwaaien. Niet alleen vanwege het ontslag van van Dyck. De Belgische Minister-president Kris Peeters liet zich direct na de actie verleiden tot het spreken voor zijn beurt over de vervolging van de actievoerders die hekken en politie hadden weten te passeren om het aardappelveld te kunnen betreden. Vanwege de scheiding der machten dient een bestuurder van een land zich niet uit te laten over strafrechterlijke vervolging. Boeren en wetenschappers mengen zich in het debat, dat reikt van hoe landbouw te verduurzamen tot hoe wetenschap daadwerkelijk onafhankelijk te bedrijven. In een open brief verwoorden Vlaamse universiteitsrectoren veel gehoorde kritiek op de aanpak van de Veldbevrijders: het "was geen protestactie van bezorgde burgers, maar een gerichte aanval op vrije wetenschapsbeoefening en een miskenning van democratisch tot stand gekomen beslissingen."
Op een proefveld van het Vlaams Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek ILVO deden UGent en het VIB een veldproef in het kader van het DURPH-project. Het betrof bintjes met daarin genen aangebracht die de patat duurzaam resistent moeten maken tegen de schadelijke schimmelziekte phytophthora. DURPH staat voor Duurzame Resistentie tegen Phythophthora en is van oorsprong een project dat de WUR in Wageningen uitvoert in samenwerking met Nederlandse aardappelveredelaars en zetmeelbedrijven. Zowel in Nederland als in België is er rondom het project controverse ontstaan omdat het ingezet wordt als PR-instrument om weerstand tegen genetische manipulatie bij voedselgewassen onder het brede publiek weg te nemen. Tegenstanders menen dat beter ingezet kan worden op een systeemomslag in de landbouw in plaats van te investeren in lapmiddelen om schaalvergroting verder door te voeren. Onlangs presenteerde de WUR een rapport over duurzaamheid en ggo's, waarbij het DURPH-project werd gepresenteerd als voorbeeld van hoe gentech ingezet kan worden om de voedselvoorziening en landbouw te verduurzamen. De nuancering dat de meest geteelde ggo's vanwege toenemend gifgebruik, boskap en andere milieuschade niet duurzaam of verantwoord genoemd kunnen worden, raakt al snel verloren.
Bronnen:
Duurzaamniews 12 juni 2011
Indymedia.nl
Aankondiging VIB veldproef
Krant de Standaard 30 mei 2011
Belgische veldbevrijders-beweging
Belgisch blad Knack
Reacties:
Wetenschappers:
http://www.mo.be/opinie/het-ethische-en-maatschappelijke-nadeel-van-het-ontslag-van-kul-onderzoekster-barbara-van-dy
http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/05/31/de-kern-van-de-ggo-zaak-de-aarde-niet-te-koop
open brief van de Vlaamse rectoren
Protestoptocht 28 juni:
http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/06/21/optocht-der-boze-togas
Boeren/Agrarische sector:
http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/05/27/ggo-aardappelen-laat-wetenschappelijke-experimenten-hun-werk-doen
http://www.mo.be/opinie/de-grond-van-de-aardappelzaak
http://www.bioforum.be/v2/pers.aspx
http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/05/16/oorlog-om-aardappelen
Reactie Belgische boerenorganisatie Boerenbond
Politici: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/05/31/dit-het-debat-dat-ik-wil-voeren-na-wetteren
Bekijk uitzending Actievoerder vs wetenschapper in Terzake
Actie 26 september
