Vorige week kondigden de ministers Verburg van LNV en Van der Hoeven van EZ aan een wetsvoorstel te gaan voorbereiden om een beperkte kwekersvrijstelling op te nemen in de Rijksoctrooiwet 1995 [1]. Brancheorganisatie Plantum NL reageerde positief op dit voornemen [2]. Echter, een dergelijke beperkte uitzondering op octrooien op levende organismen voor plantenveredelaars voldoet in de ogen van actiegroep A SEED Europe volstrekt niet [3]. Het gaat de ongewenste machtsconcentratie in landbouw en voedselvoorziening niet tegen.

(28 april 2010) Nieuwe wetenschappelijke publicaties over de prestaties en gevaren van gentechgewassen hebben Triodos Bank ertoe aangezet haar criteria voor investeringen in bedrijven die zich met gentechvoedselgewassen bezighouden, te verscherpen. Producenten van transgene voedselgewassen, die tot nu toe in theorie nog op de beurs konden profiteren van investeringen door beleggingsfondsen van de bank, zijn nu zonder meer uitgesloten. Voor verwerkers en de detailhandel blijven de bestaande criteria van Triodos gelden. In bedrijven die bij biobrandstoffen, gentechbomen of gekloonde dieren betrokken zijn, investeert Triodos om andere redenen vrijwel niet. Dat doet de bank echter nog wel in de detailhandel van zuivel, vlees, eieren en honing van dieren die gentechvoer krijgen: de categorie waar het leeuwendeel van de gentechgrondstoffen heen gaat, doordat de consument die niet aan het etiket kan herkennen. Verder acht Triodos cisgenese, ten onrechte, ongevaarlijk.

Blog Corporate Europe Observatory, 09 April 2010 - De Rondetafel voor Verantwoorde Soja (Roundtable on Responsible Soy, RTRS),een vanwege het als “verantwoord” certificeren van soja veel bekritiseerd initiatief, heeft haar lobbyactiviteiten geïntensiveerd voor erkenning onder de EU-Richtlijnen Hernieuwbare Energie om op deze wijze “duurzame agro-brandstoffen” gecertificeerd te krijgen. Dit zou RTRS-gekeurde soja opleveren die past binnen de EU doelstelling om 10% agro-brandstoffen te realiseren, terwijl veel van deze soja met onduurzame en destructieve monocultuurlandbouw geteeld wordt. De RTRS lobbyactiviteiten worden echter geconfronteerd met tegenslagen nu een belangrijke Braziliaanse speler de RTRS heeft verlaten en de Nederlandse overheid bedenkingen blijkt te hebben bij “verantwoorde” soja. De RTRS werd tot nu toe hoofdzakelijk gefinancierd door de Nederlandse overheid.

(9 april 2010) Bij de import en verwerking van koolzaad worden grote aantallen zaden gemorst. Indien in de toekomst gg-koolzaad geïmporteerd wordt, kan dit een bron voor verspreiding in het milieu zijn. Op dit moment kan vogelzaad al een bron van verspreiding zijn voor gg-koolzaad, aangezien bestanddelen van vogelvoer uit Noord-Amerika wordt geïmporteerd waar gg-koolzaad grootschalig verbouwd wordt. Importeurs, handelaars en de overheid moeten zich van deze problematiek meer bewust zijn. Ook is vervolgonderzoek nodig naar de eventuele gevolgen van het morsen van zaden. Dit is de kern van een nieuw rapport van de Commissie Genetisch Modificatie COGEM.

In maart 2010 werd onder meer bekend dat er namens de Round Table for Sustainable Soya word gelobbyd voor Argentijnse biodiesel. Andere lobby's willen de Afrikaanse wetten gentechvriendelijk maken, of Jeffrey Smith -auteur van o.a. Genetic Roulette- aanvallen via pseudowetenschappelijke argumenten. Bulgarije en Zwitserland sluiten de grenzen voor gg-gewassen. Een vergelijking tussen de marginale stijging van de oogst en de verdrievoudiging van zaadprijzen in Illinois (VS), en meer nieuws in het kort.

(1 april 2010) De onlangs door de EU toegelaten Amflora-aardappel blijkt in Nederland niet volledig beoordeeld te zijn. Nederland heeft vóór de toelating gestemd op basis van een advies van de COGEM, maar in dat advies ontbreekt een wezenlijk element: de gevolgen van de commerciële teelt van de BASF-aardappel voor de verspreiding van antibioticumresistentie. De COGEM zou hierover alsnog moeten adviseren. Als dit advies negatief uitvalt, moet Nederland opnieuw zijn standpunt over de Amflora bepalen en is er een goede grond voor een Nederlands moratorium op Amflora-teelt.

(1 april 2010) Zowel Nederland als de EU hebben op betwistbare gronden hun uitfaseringsbeleid voor antibioticumresistentie-genen laten vallen. Beide beoordelen gentechgewassen met deze genen nu per geval. In de praktijk pakt dat gunstiger uit voor de industrie, omdat antibioticumresistentie-genen niet meer taboe zijn. Dit blijkt uit een nadere analyse van de ontwikkelingen in het Nederlandse en het Europese beleid. De veiligheid van vee en veehouders is het kind van de rekening: de bescherming die antibiotica hen bieden tegen infecties, kan hierdoor verder uitgehold worden.

(19 maart 2010) Het ministerie van VROM heeft na de recente toelating van de Amflora-aardappel de vermelding van zijn webplek verwijderd dat dergelijke gewassen met antibioticumresistentie-genen in Nederland niet geteeld mogen worden. Mocht de Amflora dezer dagen toch de grond ingaan, dan is dat desalniettemin in strijd met het Nederlandse gentechbeleid. Want dat beleid is niet veranderd, al wekt VROM die indruk. Dat zou ook niet mogen onder het demissionaire kabinet. Moest de cosmetische ingreep op de VROM-webplek de weg bereiden voor de verschijning van de Amflora in het VROM-register van GGO-teelt?

De Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) signaleert dat nieuwe gentechgewassen met meervoudige modificaties mogelijk positiever beoordeeld zullen worden door het publiek, omdat ze andere voordelen zouden bieden. Dat staat in een toekomstverkenning over productveiligheid die het instituut morgen aanbiedt aan de ministers Verburg (LNV) en Klink (VWS). Het boek analyseert de risico's van deze gentechgewassen en zes andere productgroepen, maar gaat niet in op de zin van het maken van de gentechgewassen. Het lijkt daardoor de afwegingen van de consument niet goed in te schatten.

Veel onrust in India over de Bt-aubergine (brinjal) die wel is goedgekeurd maar door de minister van milieu niet is toegelaten. Er wordt een wet voorbereid die de toelatingsprocedure overhevelt naar pro-gentech ministeries.
Boeren die Roundup Ready katoen en soja verbouwen in het midden-westen van de VS ondervinden grote problemen door Roundup-resistente onkruiden, en vlasboeren in Canada draaien waarschijnlijk op voor schade door gg-vlas.
Verder onder meer de Amflora aardappel, kritiek op de FAO, en gg-mais toegelaten in Mexico, ondanks het feit dat daar nog veel origineel genetisch materiaal voor de mais groeit.

De vergunningen voor veldproeven met gentechaardappels van het chemiebedrijf BASF en het Wageningen University & Research center zijn vandaag door de Raad van State vernietigd, zo meldt Greenpeace. Daarmee staat vast dat de experimentele gemanipuleerde aardappelen van deze bedrijven definitief niet de grond in mogen. Eerder werden de vergunningen al geschorst. Greenpeace vindt dat er bij de milieurisico-analyse heel precies naar de plaats en ligging van de proefvelden moet worden gekeken, en dat is in dit geval niet gebeurd.

Een van de eerste handelingen van de nieuwe EU-Commissaris voor Gezondheid en Consumenten John Dalli vandaag was het toelaten van de teelt van de genetisch gemodificeerde aardappel Amflora, van BASF.

De Europese Commissie bereidt in stilte een nieuwe gentech-verordening voor die de bestaande wetgeving aanzienlijk verzwakt. Ze bevat regels voor de uitvoering van het vereiste onderzoek voor GGO-vergunningaanvragen ("implementatieregels"). De EC mag die zelf opstellen, maar heeft dat zo gedaan dat ze neerkomen op een aanzienlijke versoepeling van het gentechbeleid – en dat mag niet zonder raadpleging van de EU-ministerraad, het Europarlement, organisaties als de COGEM en ook het publiek. Dat heeft de Commissie achterwege gelaten. Ze heeft de conceptverordening wel voor commentaar voorgelegd aan de WTO. Op diens webplek heeft een groep wetenschappers haar per toeval ontdekt. Deze wetenschappers hebben hiertegen protest aangetekend bij het Europarlement en bij voorzitter Van Rompuy van de Europese Raad.

Volgens de meeset recent gegevens over ggo-teelt wereldwijd van de ISAAA (internationale organisatie van de biotechindustrie) [1] is in zeven van de 25 landen het areaal met gg-gewassen in 2009 afgenomen. De cijfers van deze door de industrie gefianncierde organisatie laten verder zien dat geen nieuwe landen ggo's zijn gaan telen in deze periode. De 9 miljoen hectaren toename aan ggo-teelt is slechts aan enkele teelten en landen toe te schrijven.

De Indiase minister van Milieu en Bossen Jairam Ramesh heeft op 9 februari besloten de teelt van de omstreden Bt-aubergine in India niet toe te laten. Aanleiding vormen de publieksraadplegingen die hij gehouden heeft over het gewas van Monsanto-dochter Mahyco: hierop reageerden zo'n achtduizend consumenten, boeren, wetenschappers, politici en anderen. Ook waren negen deelstaten ertegen. Volgens de bekende activiste Vandana Shiva heeft de Indiase democratie Amerikaanse druk weerstaan: Nina Fedoroff, adviseur van Hillary Clinton, was tevergeefs in Delhi om te lobbyen voor een positief besluit.

Deze maand veel nieuws over de reacties in India op de toelating van gg-aubergine (brinjal). Verder onder meer een vernieuwde folder over gentechnologie in je eten, om te verspreiden. Draaideuraanstellingen, en problemen voor de Canadese vlasindustrie door genetische vervuiling.

De Belgische Suzy Renckens heeft haar baan als hoofd van het GGO-forum van de Europese Voedsel Veiligheidsautoriteit (EFSA) ingeruild voor die van Hoofd Biotech Regelgeving bij Syngenta. Vier maatschappelijke organisaties hebben EC-voorzitter Barroso per brief om maatregelen gevraagd in deze 'draaideur'-affaire. De EFSA zelf had volgens EU-regels toestemming moeten geven voor de nieuwe baan van Renckens, maar heeft nog geen maatregelen genomen. De zaak werpt ook een nieuw licht op de veelgehoorde kritiek op de taakvervulling van de EFSA.

De Commissie Genetische Modificatie COGEM kan niet positief adviseren over teelt van een genetisch gemodificeerde maïslijn van Monsanto (MON89034xMON88017). Het bedrijf heeft onvoldoende gegevens aangeleverd om mogelijke effecten op onschadelijke niet-doelwitorganismen te kunnen beoordelen. Nu een dergelijk positief wetenschappelijk advies ontbreekt, is de kans aanzienlijk dat Monsanto voorlopig niet verder komt met de EU-toelatingprocedure voor teelt van deze mais in Europa.

Monsanto is het jarenlang zorgvuldig opgebouwde monopolie op landbouwzaden nu aan het cashen. De prijzen van zaden zijn soms vertienvoudigd en concurrerende zaadproducenten zijn er bijna niet meer.

Lees ook onder andere hoe tientallen koeien spoorloos verdwenen uit een langetermijn voedselproef met Bt-mais, en over de relatie tussen landbouw en broeikasgassen.

Zaterdag maakte Greenpeace in het radioprogramma voor onderzoeksjournalistiek Argos bekend dat er illegaal genetisch gemanipuleerd lijnzaad (ofwel vlas) in de supermarkten ligt. Het gaat om gentechlijnzaad dat in Koopmans Waldkorn broodmix, parkietenvoer en afbakbrood ‘Kampioentjes’ van Plus is aangetroffen. Gentechlijnzaad is in Europa niet toegestaan.